Dołącz do czytelników
Brak wyników

Z praktyki kierownika produkcji

24 października 2018

NR 46 (Sierpień 2018)

Networking
jak budować sieć kontaktów w nowej pracy

Jak wykorzystać różne formy komunikacji do stworzenia własnej sieci kontaktów, aby szybko odnaleźć się w nowej pracy?

Komunikowanie związane jest bezpośrednio z podstawowymi funkcjami zarządzania, dlatego we współczesnych organizacjach powszechnie występują różne rodzaje i formy komunikowania się. Wiele rozmów podejmowanych przez pracowników nie dotyczy spraw zawodowych, ale równie często o sprawach zawodowych prowadzi się rozmowy nieformalne. W procesie budowania sieci kontaktów najczęściej wykorzystuje się właśnie nieformalne sposoby komunikowania się, których charakter pozwala na nawiązywanie relacji koleżeńskich. Jednak tym, co wyróżnia networking spośród innych form nawiązywania relacji zawodowych, jest utrzymywanie i rozwój długoterminowych działań związanych z budowaniem relacji zawodowych – od oficjalnych kontaktów, poprzez koleżeńskie, a kończąc na przyjacielskich, opartych na wzajemnej odpowiedzialności i zaufaniu.

POLECAMY

Sieci komunikacyjne w organizacjach

Ludzie funkcjonują w organizacjach w sposób mniej lub bardziej zorganizowany, w ramach struktur organizacyjnych. Nakładają się na nie sieci komunikacyjne składające się z typowych dla danej struktury kanałów komunikacyjnych, źródeł informacji i odbiorców treści. Ponieważ odzwierciedlają one relacje i powiązania panujące w danej grupie ludzi, bywają przedmiotem badań i analiz. Wiedzę o tym, w jaki sposób pracownicy komunikują się pomiędzy sobą i jakie tworzą grupy, także pod względem składu osobowego, wykorzystuje się później w celu usprawnienia procesów zarządzania i realizacji założeń biznesowych.

Zdefiniowanie sieci pozwala na śledzenie kierunków przepływu informacji i tym samym na optymalizowanie sposobów komunikowania się w organizacji przez reorganizację sieci. Bazując na wiedzy zdobytej na drodze badania, zdecydowanie łatwiej jest również wyłapać punkty krytyczne w praktykowanych systemach komunikacyjnych i podnieść skuteczność informacyjną komunikatów, szybko neutralizując te czynniki, które zakłócają procesy komunikacyjne. Badając sieć, możemy również odkryć nieformalne relacje i zależności w organizacji, co z kolei niewątpliwie ułatwi np. zainicjowanie zmian w systemach komunikowania się, zaprojektowanie nowych kanałów przepływu informacji, a to stanowić będzie znaczne ułatwienie w przeprowadzaniu zmian w organizacji działalności zakładu pracy, ale i usprawni rozwiązywanie konfliktów.

Komunikacja nieformalna

Powstanie równoległego do komunikacji formalnej obiegu informacji o charakterze nieformalnym, który zresztą jest niezależny od zajmowanych stanowisk czy wykonywanych zadań, jest konsekwencją częstych kontaktów pomiędzy pracownikami. Dają one bowiem okazję do nawiązywania różnego rodzaju relacji koleżeńskich. W takich nieformalnych grupach bliższych i dalszych znajomych omawia się nie tylko sprawy niezwiązane bezpośrednio z wykonywaną pracą, ale także to, co dzieje się w firmie i jakie decyzje podejmuje pracodawca.

Czynnikiem dość gwałtownie inicjującym komunikację nieformalną są konflikty, niejasne sytuacje i pojawiające się trudności. Często inicjowanie rozmowy wynika również z wewnętrznych odczuć pracownika, braku pewności siebie, niskiej motywacji, poczucia zagrożenia, ale i w przypadku osiągnięcia sukcesu itd.

Komunikacja nieformalna – powiązania pomiędzy interlokutorami, treści komunikatów i emocje im towarzyszące – może być także odzwierciedleniem nastrojów załogi.

Istotną cechą komunikacji nieformalnej jest to, że niesie ze sobą duże ryzyko zniekształcenia przekazywanych informacji, natomiast brak jest związanych z tym konsekwencji organizacyjnych czy regulaminowych. Owe zniekształcenia mogą wynikać z wad struktury sieci (tab. 1), ale i z faktu, iż osoba przekazująca informację nie dysponuje pełnymi danymi, których raczej domyśla się, a ich nie zna. Często podstawą wygłaszanych sądów są zwykłe plotki lub pogłoski.

Tab. 1. Typowe sieci komunikacyjne w organizacjach wg H.J. Leavitta

Gwiazda 

Jedna, dominująca osoba znajduje się w centrum sieci, natomiast pozostałe umieszczone są na pozycjach peryferyjnych. Ze względu na takie położenie ich wzajemnie kontakty nie są możliwe. Osoba dominująca kontroluje przepływ informacji, ale – paradoksalnie – jest jednocześnie w największym stopniu przyczyną zakłóceń w procesach komunikowania się
Łańcuch 

Proces komunikacyjny nie jest kontrolowany. Istnieje obawa, że osoby znajdujące się na końcu łańcucha otrzymają dane, które uległy zniekształceniu w trakcie ich przekazywania
Okrąg

Strategiczne pozycje każdego członka grupy są jednakowe, ponieważ ten model wyklucza istnienie pozycji centralnej i peryferyjnych. Uczestnicy takiej sieci osiągają najwyższy poziom satysfakcji z pracy
Kokon 

Jest to najbardziej zdecentralizowany sposób komunikowania się ludzi. Przyjmuje się, 
że rozmawiać może każdy z każdym, uczestnicząc tym samym w procesie komunikacji w sposób równoprawny
„Y”  

Informacja pochodzi od osoby zajmującej pozycję peryferyjną. Charakterystyczna dla tej sieci jest częściowa decentralizacja komunikacji. Dzięki dwóm kanałom informacyjnym przekaz jest relatywnie szybszy niż w sieci łańcucha

Opracowanie na podstawie H.J. Leavitt1

Komunikacja nieformalna według teorii pogłosek K. Davisa2

Plotkowanie – to częsta forma komunikowania się w grupie ludzi. Członkowie organizacji często bowiem polegają na nieformalnych opiniach jako na tych bardziej wiarygodnych (ich zdaniem) źródłach informacji. Pogłoski są zbierane w otoczeniu i tylko pewien procent z tych pogłosek poddawany jest rzeczowej ocenie. 

Warto zaznaczyć, że plotki zazwyczaj pojawiają się samoistnie w sytuacjach niejasnych. Davis zauważył, że główną przyczyną plotek jest brak rzeczowych informacji o rzeczach ważnych dla pracowników. Określamy plotki jako niezweryfikowane twierdzenia, które mają aktualne znaczenie dla członków organizacji lub organizacji jako całości. Plotka organizacyjna nie jest mocno uzasadniona, ale jest postrzegana jako znacząca i może, ale nie musi, dotyczyć osób3. Trudno też dociec źródła plotki, a rozprzestrzenia się ona szybciej niż inne informacje. 

Sieć pogłosek składa się z kilku nieformalnych sieci komunikacyjnych, które nakładają się na siebie. Zakłada się, że pogłoska w odróżnieniu od plotki jest informacją „bardziej” prawdziwą, wstępną i zapowiadającą pewne mające nastąpić zdarzenia czy decyzje. Pogłoski trafiają do osób potencjalnie zainteresowanych ich treścią. Inaczej jest w przypadku plotki, która trafia do przypadkowych osób i może nieść informacje często znacznie oddalone od rzeczywistości. Pogłoski natomiast przekazuje się osobom, którym się ufa. Trzeba jednak zwrócić uwagę na to, że plotka jako struktura i forma komunikacji może być częścią składową sieci pogłosek. Innymi formami komunikacji składającymi się na sieć pogłosek może być: nitka i przypadek oraz bardziej złożona forma – kiść.

Komunikacja nieformalna i budowanie sieci kontaktów

W procesie budowania sieci kontaktów wykorzystuje się zarówno kanały komunikacji formalnej, jak i nieformalnej, w tym pogłoski i plotkę. Uczestnicząc w komunikacji formalnej, poznajemy ludzi pod kątem zajmowanych stanowisk, kompetencji, kwalifikacji, doświadczenia zawodowego. Na drodze komunikacji nieformalnej mamy szansę nawiązać z tymi osobami bliższe relacje koleżeńskie, poznając je – i tym samym dając poznać siebie – od strony atrakcyjności interpersonalnej: towarzyskiej i zawodowej. 

Trzeba tu też nadmienić, że komunikacja formalna wiąże ludzi ze względu na zależności służbowe, które kończą się wraz z zakończeniem kontraktu, umowy o pracę czy zlecenia. W przypadku komunikacji nieformalnej te powiązania wykraczają poza miejsce pracy i choć ktoś zmienia pracodawcę, to może nadal utrzymywać kontakty z dawnymi kolegami z pracy.

Z tych dwóch istotnych względów podejmowanie nieformalnych kontaktów jest skuteczniejsze w budowaniu własnej sieci kontaktów, tzn. w poznawaniu nowych ludzi z czystej ciekawości świata i otwartości na zmianę czy też w bardziej planowym networkingu zawodowym.

Rys. 1. Sieć pogłosek: nitka, przypadek, plotka oraz kiść

Co to jest networking

Networking – to proces, którego zasadniczym celem działań komunikacyjnych jest nawiązywanie i podtrzymywanie pozytywnych relacji z innymi. Jak już wspomniałam, wykorzystuje się przy tym zarówno komunikację formalną, jak i nieformalną. Budowanie sieci kontaktów służyć ma ostatecznie wymianie informacji, udzielaniu wsparcia czy uzyskiwaniu porad od osób, które chcą i mogą pomóc. W biznesie na drodze networkingu zyskuje się zlecenia, nawiązuje współpracę, znajduje się nową posadę. Jest to też obecnie bardzo popularna metoda poszukiwania pracy oraz nowych pracowników. Niewątpliwą zaletą jest w tym przypadku znacznie lepsza widoczność osoby na rynku pracy dzięki mocno rozbudowanej sieci znajomości z zaufanymi kontaktami biznesowymi.

Networking nie wiąże się z nepotyzmem czy „załatwianiem” sobie czegoś. Uzyskanie informacji o pojawiających się możliwościach wymaga bowiem później znacznego zaangażowania własnych środków i umiejętności w osiągnięciu celu czy dokonaniu jakiejś oczekiwanej zmiany w życiu zawodowym czy prywatnym.

Uzyskiwane informacje są dla późniejszych działań, nie zaś ich zamiennikiem. 

Sztuka tego procesu polega na wykorzystaniu codziennych doświadczeń wynikających z kontaktów z innymi ludźmi. Istotna jest dbałość o zachowanie prawidłowych więzi w kontaktach międzyludzkich, własne zaangażowanie i praca. Aktywność i pokazanie siebie od jak najlepszej strony zapewne będzie zapamiętane i docenione. 

Kontrowersje wokół networkingu

Kontrowersje wokół networkingu biorą się stąd, że wiele osób myli tworzenie sieci kontaktów z przysłowiowymi „znajomościami”, kiedy to nie umiejętności i kwalifikacje są ważne, lecz to, kogo znamy. Dlatego też sam networking, jak i osoby wykorzystujące go w swoim życiu zawodowym są często postrzegane negatywne. I o ile przedsiębiorców z szerokimi „znajomościami” uważa się za sprawnych biznesowo, o tyle pracowni...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 6 numerów czasopisma "Menedżer Produkcji"
  • Dostęp do wszystkich archiwalnych artykułów w wersji online
  • Dodatkowe dokumenty do pobrania i samodzielnej edycji
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy