Dołącz do czytelników
Brak wyników

Temat numeru

24 października 2018

NR 46 (Sierpień 2018)

Co demotywuje pracownika produkcyjnego?

0 209

„Na tej brygadzie to oni zawsze są niezadowoleni, zdemotywowani i tylko narzekają. Liczą się dla nich tylko pieniądze i często szukają sposobów, jak wymigać się od pracy” – jeśli tak postrzegamy naszych pracowników, zapewne i nas dosięga brak motywacji do zmiany czegokolwiek. Czy tak jest zawsze? Zdemotywowany pracownik kosztuje firmę zbyt wiele, żeby pozostać tylko z myślą, że wszyscy się z tym zmagają i temat zostawić. Biorąc pod uwagę fakt, że jeden narzekający pracownik może zarazić złą postawą około 10 innych osób, na pewno warto pochylić się nad tym problemem i zastanowić się nad tym, co w naszej firmie sprawia, że osoby pracujące na produkcji nie chcą przychodzić do pracy i są niezaangażowane?

Wyobraźmy sobie dwóch pracowników. Pierwszy ma na imię Adam. Na palcach jednej ręki moglibyśmy policzyć, ile razy w swej karierze w firmie Adam spóźnił się do pracy. Adam sumiennie przestrzega zasad panujących w firmie, wraca o czasie z przerw, wywiązuje się ze swoich obowiązków, jest życzliwy w stosunku do kolegów i współpracuje z innymi. Pracuje razem z Krzyśkiem. Ten przyjeżdża do pracy zawsze na ostatnią chwilę, nie widzi problemu, kiedy na stanowisku pracy jest 5 minut później, niż powinien. Przerwa jest dla Krzyśka zawsze za krótka, a na pytanie czemu coś nie jest zrobione, odpowiada wymówkami, przerzucając odpowiedzialność na innych. Krzysiek unika pracy, komentuje negatywnie wszelkie zmiany, bywa sarkastyczny, a swoje nastawienie do firmy zwykle prezentuje dość otwarcie przed kolegami w stołówce. Adam i Krzysiek reprezentują skrajności – „pomiędzy” znajduje się szereg pracowników, którzy wykonują swoją pracę bez większego entuzjazmu, w końcu praca to praca, po ośmiu godzinach zaczynają się ważniejsze sprawy w życiu, ale by być w zgodzie z sobą, to, co robią, robią dobrze. Czasem zdarza im się z czymś „nawalić”, ale nie oznacza to, że od razu są zdemotywowani. 

Czynniki motywacji

Demotywacja może odnosić się do pracy jako całości wykonywanych obowiązków lub poszczególnych zadań z nią związanych. Jednak, jeśli pracownik w dłuższym okresie będzie wykonywał dużo zadań, których nie lubi, to prawdopodobnie będzie odczuwał demotywację do swojej pracy jako całości. Odnosząc się do powyższego przykładu, warto podkreślić, że poszczególne postawy pracownika mogą zależeć od stosowanych czynników motywacji, jakim poddawani są pracownicy, lub też ich braku. Czasem te same czynniki mogą motywować część pracowników, zwiększając ich zaangażowanie i chęć do pracy, a część – nie. Jeśli zaproponujemy szkolenie z obsługi nowej maszyny Adamowi, to prawdopodobnie przyjmie to z wdzięcznością, widząc w tym zarówno możliwości rozwoju, jak i dowód zaufania firmy – swego rodzaju nagrodę. Ta sama propozycja skierowana do Krzyśka może zostać odebrana jako zapowiedź większej ilości obowiązków w przyszłości i raczej mu się to nie spodoba. Będą też osoby, dla których samo szkolenie będzie obojętne (bo w końcu od czasu do czasu trzeba iść na szkolenie), jednak będzie wiązało się na przykład z dwudniowym wyjazdem z domu i dezorganizacją życia osobistego. Jeszcze inni zrozumieją to jako podważenie ich profesjonalizmu (w końcu oni wszystko wiedzą) i to obniży ich poziom motywacji. Warto jednak pamiętać, że na motywację pracownika wpływa zarówno sytuacja w firmie, jak i jego życie pozazawodowe. Na to pierwsze mamy wpływ, zatem przyjrzyjmy się temu, co demotywuje pracownika produkcyjnego.

Po pierwsze: warunki pracy

Wyobraźmy sobie sytuację, że każdego dnia musimy szukać swojego komputera po przyjściu do pracy. Następne podłączać do niego wszystkie kable, które również pozostawiane są w różnych miejscach naszej firmy. Jak już uda nam się to zrobić, zapewne po około 40 minutach zobaczymy w drzwiach szefa pytającego, czemu nie odpisaliśmy jeszcze na e-maila, którego wysłał. Nawet jeśli mamy wysoko rozwiniętą umiejętność automotywacji, to po pewnym czasie będziemy sfrustrowani, a od frustracji do demotywacji jest jeden krok. Pracownik produkcyjny, który codziennie musi pracować w złych warunkach, szukać narzędzi lub ma obcierające go buty, mimo ciekawych zadań wcześniej czy później będzie niezadowolony. Warunki pracy są jednymi z tzw. czynników higieny pracy wg teorii Herzberga. Ta dwuczynnikowa teoria zwraca uwagę na to, że aby zadziałały inne motywatory (jak np. benefity pozapłacowe), najpierw należy zadbać o czynniki higieny. Ciągłe poprawianie warunków pracy nie przyczyni się do zwiększenia motywacji zatrudnionych osób. Stosowanie tych bodźców niweluje jedynie stan niezadowolenia, co jest kluczem do tego, by dalej motywować w inny sposób. Osoby, które pracują fizycznie, doceniają organizację ich pracy, porządek oraz dobre warunki pracy. Często przez bałagan na hali wydłuża się czas zrobienia danej czynności, np. przezbrojenia maszyny. Z tego czasu pracownicy są rozliczani. Nic dziwnego, że rodzi to w nich frustrację. Jeśli system organizacji pracy nie jest narzucony z góry w jakiś sposób, jedni będą dbać o porządek, inni nie. To także będzie osłabiać zaangażowanie tych pierwszych. Warto zadbać o jasne zasady w tej kwestii. 

Przyczyny zdemotywowania zależą od konkretnej  osoby, w dłuższej perspektywie mogą mieć znaczący, negatywny wpływ na poziom zmotywowania do pracy. Pamiętajmy, że aby skutecznie motywować innych,  trzeba również zadbać o tę kwestię w swoim życiu.

Po drugie: zmiany

Firma produkcyjna musi się ciągle udoskonalać, dopasowywać do zmieniającej się rzeczywistości. Zmienia się technologia, sposoby pracy, narzędzia. Kierownicy i liderzy wiedzą o tym bardzo dobrze. Pracownicy, którzy zazwyczaj nie są wtajemniczani w cele firmy, każdą zmianę postrzegają jako zagrożenie, kojarzy się zwykle z czymś złym. Jest to całkiem normalne. Ludzie często reagują na zmiany większym lub mniejszym oporem. To, co znane, nawet jeśli jest niewygodne, jest wciąż bezpieczne. Opór przejawia się niechęcią do nowych rozwiązań, podważaniem sensu wprowadzanych zmian, ignorowaniem nowych zasad, podburzaniem innych. Pracownicy fizyczni zwykle na zmiany reagują dość ciężko. Związane jest to z ich stylem zachowań. Zgodnie z typologią stylów zachowań Junga zwykle są osobami, które lubią stabilizację, dobrą jakość, unikają konfliktów i zmian. Stąd też często, nawet jeśli narzekają na pracę, to jej nie zmieniają. Praca w zmiennym środowisku jest dla nich wyjątkowo stresująca i frustrująca. Jeśli więc firma nie dba o komunikację związaną z nadchodzącymi zmianami, często wprowadza ulepszenia (nawet w dobrej wierze), może spotkać się z niezadowoleniem pracowników. Przykładem może być budowa nowej hali produkcyjnej. Można założyć, że będzie to korzystne dla wszystkich. Okazuje się jednak, że należy  liczyć się ze spadkiem wydajności pracowników przez kilka tygodni, związanym z potrzebą odnalezienia się przez nich w nowej przestrzeni i przyzwyczajenia się. 

Po trzecie: brak zainteresowania pracownikiem

Mówi się, że pracownik przychodzi do firmy, a odchodzi od szefa. Każdy z nas, niezależnie od tego czy jest pracownikiem niższego, czy wyższego szczebla, chce być traktowany w pracy jak człowiek. Co to właściwie znaczy? Pytani o to pracownicy operacyjni mówili o dość oczywistych sprawach: podawaniu grafiku pracy i informacji o nadgodzinach odpowiednio wcześnie, odpowiadaniu na wnioski urlopowe, wysłuchaniu pracownika i włączaniu go aktywnie we wprowadzane zmiany. Pracownicy zwracają uwagę na to, czy szef podaje rękę, czy wita się po przyjściu, czy dotrzymuje słowa. Brak rozmowy o tym, co dzieje się obecnie w firmie, sprawia, że pracownicy są niezadowoleni. Szef, który nie rozmawia ze swoimi podwładnymi, sprawia, że czują się oni anonimowi w pracy. Znany konsultant biznesowy i autor książek Patrick Lencioni podkreśla wagę bycia zauważonym w pracy. Mówi, że nawet ci, którzy nie wykonują swojej wymarzonej pracy i nie zarabiają mnóstwa pieniędzy, zazwyczaj osiągają satysfakcję zawodową, kiedy ich kierownicy redukują poczucie anonimowości. Na każdym szkoleniu z motywowania pracowników ogromną uwagę przykłada się do indywidualności każdego pracownika. Jak można wiedzieć, z kim się pracuje, jeśli się go nie zna i nie rozmawia z nim na co dzień, nie tylko o pracy? Jak mówi Lencioni w książce Trzy oznaki pracy, która nie daje szczęścia. Opowieść o przywództwie: „człowiek wstaje z łóżka po to, by przeżyć swoje życie, a praca stanowi jedynie część jego życia. Ludzie chcą, by kierowano nimi jak ludźmi, a nie tylko jako pracownikami”.

Pamiętajmy, że na motywację pracowni...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów.

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 6 numerów czasopisma "Menedżer Produkcji"
  • Dostęp do wszystkich archiwalnych artykułów w wersji online
  • Dodatkowe dokumenty do pobrania i samodzielnej edycji
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy