Dołącz do czytelników
Brak wyników

Wolontariat dla motywacji

artykuły z czasopisma | 16 maja 2018 | NR 40
207

Umożliwianie pracownikom wykorzystywania ich umiejętności do pomagania innym jest jedną z niewielu skutecznych metod rozbudzania motywacji wewnętrznej. Od niej już tylko krok do całkowitego zaangażowania w pracę w firmie.
 

Wśród licznych narzędzi motywacji pracowników tym, na które warto zwrócić szczególną uwagę, jest wolontariat pracowniczy, a ściślej mówiąc – wolontariat kompetencji. Wolontariat to nieodpłatna, dobrowolna działalność na rzecz innych, w celu osiągnięcia wspólnego dobra, działanie na rzecz lokalnej społeczności czy też organizacji pozarządowej. Najbardziej powszechną formą wolontariatu jest wolontariat czasu, gdzie osoba poświęca swój czas na działania niekoniecznie związane z jej zawodem – dostarczenie dodatkowych „rąk do pracy”. Dla przykładu: może to być sprzedawca, który w lokalnym klubie młodzieżowym pomaluje ściany, poświęcając przez kilka dni czas po pracy, lub też kierownik produkcji udzielający się w radzie rodziców jako opiekun dzieci w zajęciach pozalekcyjnych.

Warto w tym miejscu zwrócić uwagę, że wolontariatem często nie nazywa się działania na rzecz osób znajomych, z którymi wolontariusz jest związany emocjonalnie. Wynika to z faktu, że może się pojawić oczekiwanie rewanżu. Co istotne, działania na rzecz osób znajomych mogą być oznaką życzliwości i uprzejmości i nie muszą się wiązać z poświęceniem. Natomiast wolontariat charakteryzuje się wysiłkiem, poświęceniem czasu dla osób zupełnie obcych, wykraczających poza więzi rodzinno-przyjacielsko-koleżeńskie1, jak zaznaczano w definicji opracowanej przez Centrum Wolontariatu.

Żeby jeszcze bardziej zrozumieć ideę wolontariatu, warto przedstawić osobę wolontariusza. Wolontariusz to ktoś, kto odczuwa potrzebę niesienia pomocy, angażując się w tę pomoc, oferując swój czas, poświęcenie, emocje i dobroć, kto bezinteresownie angażuje się w domach pomocy społecznej, schroniskach dla zwierząt, domach dziecka, placówkach kultury i sportu czy też w hospicjach.

Wolontariat kompetencyjny

Specyficznym rodzajem wolontariatu jest wolontariat kompetencyjny, czyli wykorzystanie specjalistycznych kompetencji i talentów pracowników do pomocy organizacjom pozarządowym, placówkom publicznym itp. w rozwoju, usprawnianiu lub wspieraniu ich w realizacji misji. 

Przykładami takich akcji mogą być warsztaty i szkolenia dla młodzieży i osób wykluczonych społecznie, gdzie doświadczeni pracownicy dzielą się swoimi kompetencjami zawodowymi, tłumaczą, opisują, a przede wszystkim uczą.

Wzorcowym wręcz przykładem wykorzystania wolontariatu kompetencyjnego jest Akademia Talentów, czyli cykl bezpłatnych warsztatów praktycznych, organizowana przez Fundację Rozwoju Talentów w Poznaniu2 i skierowana do uczniów, studentów oraz absolwentów pragnących podwyższyć swoje kompetencje. Przy współpracy Imperial Tobacco Polska S.A. koordynatorzy z działu utrzymania ruchu będą się dzielić swoją wiedzą i umiejętnościami z przyszłymi mechanikami i elektronikami. Innym przykładem jest program wolontariatu kompetencyjnego Grupy Enea. Polega on na organizowaniu lekcji edukacyjnych „Nie taki prąd straszny” wśród dzieci w wieku przedszkolnym i wczesnoszkolnym. Dzieci uczą się od wolontariuszy, jak obchodzić się z prądem, w jaki sposób on powstaje i skąd jest pozyskiwany. Dodatkowo promowane są postawy proekologiczne.

Wolontariat kompetencji jest jednym z narzędzi realizacji polityki CSR (Corporate Social Responsibility), czyli społecznej odpowiedzialności biznesu. Jest to koncepcja polegająca na świadomej odpowiedzialności organizacji za jej decyzje i ich wpływ na społeczeństwo i środowisko, m.in. poprzez działania na rzecz lokalnej społeczności, kampanie społeczne, działania proekologiczne, programy rozwojowe i integracyjne dla pracowników4. Warto zwrócić uwagę, że zgodnie z raportem KPMG w Polsce „Społeczna odpowiedzialność biznesu: fakty i opinie. CSR oczami dużych i średnich firm w Polsce”:

  • 96% tych firm uważa, że powinnością biznesu jest odpowiadanie na wyzwania społeczne i ekologiczne;
  • 77% zwraca uwagę, że działania zgodne z CSR pozytywnie wpływają na wyniki finansowe;
  • 46% dużych i średnich firm prowadzi w Polsce działania zgodne z koncepcją CSR;
  • 63% firm zaangażowanych w kwestie społeczne uwzględnia CSR w swojej strategii.

Jak wynika z raportu, prowadzenie działalności zgodnie z koncepcją CSR ma realny wpływ na działalność biznesową.

Motywacja

Wykorzystanie wolontariatu kompetencji jako narzędzia motywacji pracowników to znakomity sposób na wykorzystanie najskuteczniejszego narzędzia motywacji, jakim jest motywacja wewnętrzna. W przeciwieństwie do zewnętrznych narzędzi motywacji (premie, nagrody, pochwały itp.), które przyczyniają się do aktywności pracownika ze względu na osiągnięcie konsekwencji zewnętrznych, motywacja wewnętrzna nie wymaga nagród, a dana aktywność jest celem samym w sobie. U pracownika uczestniczącego w wolontariacie kompetencji z dużym prawdopodobieństwem wystąpią trzy czynniki, które opisał Daniel H. Pink w książce Drive. Kompletnie nowe podejście do motywacji, a które przyczyniają się do wystąpienia motywacji wewnętrznej, czyli autonomia, mistrzostwo i cel.

Wolontariat kompetencji umożliwia pracownikowi niemal całkowitą swobodę w doborze sposobów dzielenia się swoimi wiedzą i umiejętnościami. Taka autonomia, która jest naturalną potrzebą człowieka, wystąpi w tym przypadku w pełnej formie, a mianowicie pracownik ma całkowity wpływ na to, co robi, kiedy to robi, z kim oraz w jaki sposób, czyli jakich technik używa. Silne zaangażowanie pracownika powoduje chęć przekazania swojej wiedzy w jak najlepszy sposób, zaprezentowania siebie jako „mistrza” w danym obszarze, co jest jednoznaczne ze „zmuszeniem” samego siebie do zastanowienia się nad wykonywanymi działaniami i opisaniem ich w sposób jasny i zrozumiały dla odbiorcy. Takie „odświeżenie” procesu oraz postawienie siebie w roli „mentora” znacznie podnosi jakość i efektywność działań.

Ostatnim czynnikiem wewnętrznej motywacji jest poczucie celu. Charakterystyczne dla najbardziej zmotywowanych ludzi jest posiadanie celu większego od nich samych. Właśnie takie poczucie celu mają wolontariusze, którzy mimo że nie otrzymują wynagrodzenia, działają z pasją oraz świadomością, że cel ich działań jest znacznie większy niż oni sami. Świadomość korzyści płynących z wolontariatu to podstawa motywacji i pełnego zaangażowania.

Korzyści 

Ogromna ilość korzyści wynikających z wolontariatu kompetencyjnego obejmuje przede wszystkim:

  • zdobycie doświadczenia w pracy zespołowej,
  • rozwijanie umiejętności wystąpień publicznych,
  • zbadanie oraz udoskonalenie swoich kompetencji,
  • trening umiejętności interpersonalnych;
  • dostrzeżenie u pracowników dotąd niepoznanych kompetencji,
  • podniesienie morale pracowników przez stawianie ich w roli mentora/nauczyciela,
  • aktywizacja pracowników,
  • wzrost poczucia satysfakcji zawodowej oraz lojalności pracownika,
  • zwiększanie samoświadomości pracownika.

Korzyści dla przedsiębiorstwa:

  • współpraca z organizacjami pozarządowymi pozwala spojrzeć na przedsiębiorstwo z innej perspektywy, a tym samym pomaga dostrzec elementy wymagające udoskonalenia,
  • budowanie kapitału społecznego,
  • budowanie pozytywnego wizerunku przedsiębiorstwa,
  • pozyskiwanie potencjalnie nowych pracowników,
  • zgodnie z badaniem Boston College Center for Corporate Citizenship – zmniejszenie ryzyka przez opracowanie długoterminowych strategii działania, co zwiększa stabilność przedsiębiorstwa,
  • poprawa wizerunku przedsiębiorstwa wśród lokalnych władz oraz partnerów biznesowych,
  • przedsiębiorstwo jako zaufany pracodawca,
  • nawiązanie nowych relacji biznesowych z firmami działającymi w obszarze wolontariatu kompetencji lub firm stosujących politykę CSR.

Warto również zwrócić uwagę, że działanie jako wolontariusz poprawia samopoczucie pracownika w taki sam sposób, w jaki oddziałuje na pracownika podwyższenie wynagrodzenia o 500%, co wykazała obserwacja prowadzona przez London School of Economics, a według badania organizacji UnitedHealthcare, aż 76% wolontariuszy twierdzi, że dzięki wolontariatowi czują się zdrowsi. Inne badanie Net Impact wykazało, że 45% pracowników jest gotowych zarabiać o 15% mniej, jeżeli ich praca będzie miała bezpośredni wpływ na społeczeństwo i środowisko.

Jak przeprowadzić wolontariat kompetencji

Zaplanowanie i wdrożenie wolontariatu kompetencyjnego w organizacji z pewnością jest wyzwaniem. I...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów.

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 6 numerów czasopisma "Menedżer Produkcji"
  • Dostęp do wszystkich archiwalnych artykułów w wersji online
  • Dodatkowe dokumenty do pobrania i samodzielnej edycji
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy