Dołącz do czytelników
Brak wyników

Sztuka motywowania

16 maja 2018

NR 41 (Październik 2017)

Myśl pozytywnie

Pozytywne myślenie odgrywa szczególną rolę u osób, których postawa ma znaczny wpływ na funkcjonowanie innych. Do takich osób zaliczają się formalni i nieformalni liderzy.

Hasło „Myśl pozytywnie!” przewija się przez liczne poradniki, czasopisma i programy na temat dobrego, szczęśliwego życia. Ich autorzy przekonują, że dzięki zmianie sposobu myślenia o sobie, świecie i o tym, co nas spotyka, możemy stać się permanentnie szczęśliwi i odnosić w życiu same sukcesy. Czy rzeczywiście? Gdyby to było takie proste, otaczaliby nas prawie sami pogodni, optymistyczni ludzie. Życie jest jednak zbyt skomplikowane, aby kierować się w nim jednym chwytliwym sloganem. Nie znaczy to jednak, że zmiana myślenia na bardziej pozytywne nie może przynieść nam korzyści i przyczynić się do znacznej poprawy naszego dobrostanu psychicznego, fizycznego i społecznego. Dotyczy to nie tylko życia osobistego, ale także zawodowego. Pozytywne myślenie odgrywa szczególną rolę u osób, których postawa ma znaczny wpływ na funkcjonowanie innych. Do takich osób zaliczają się formalni i nieformalni liderzy.

Pozytywnie, czyli jak?

Pozytywne myślenie polega na dostrzeganiu pozytywnych stron tego, co nam się przydarza lub może się przydarzyć. Jego istotą nie jest tylko przekonywanie siebie, że „wszystko będzie dobrze”. Chodzi raczej o wiarę w to, że nawet jeśli nie będzie dobrze, damy sobie radę. W trudnej sytuacji, np. stłuczki, pozytywne myślenie zadziała w taki sposób, że przekonamy sami siebie, iż: 

  • poradzimy sobie z tym, że mamy wgnieciony samochód, może nawet jakieś stłuczenia na ciele; 
  • będziemy na przyszłość bardziej uważni podczas jazdy; 
  • to tylko wgnieciony samochód i kilka siniaków, a mogło być znacznie gorzej.

 

Na pozytywne myślenie składają się dwa elementy: 

  1. wiara w pozytywne skutki własnego działania;
  2. zdolność dokonywania operacji myślowych zmieniających zdarzenia nieprzyjemne na takie, które mają w sobie coś dla nas korzystnego.

 

To, jakie myśli pojawiają się w naszym umyśle, zależy przede wszystkim od trzech czynników: informacji przychodzących z zewnątrz, ze zdobytych doświadczeń i ich interpretacji, a także od informacji na temat nas samych i naszych zachowań uzyskanych na drodze doświadczenia i od innych ludzi. Im więcej pozytywnych informacji o sobie nagromadzimy, tym bardziej wierzymy w siebie i w pozytywne rezultaty naszego działania. Im więcej dobrych informacji na temat ludzi i świata otrzymamy i zapamiętamy, tym większa jest szansa na pozytywne skutki naszych działań. Wiara w sukces zwykle sprzyja jakości naszej pracy, ponieważ pozytywne informacje na temat ludzi i świata, niezależnie od naszej woli, wywołują nastrój, który sprzyja działaniu. Negatywne informacje natomiast mogą wywołać w nas niepokój oraz obniżać zapał do działania. Ważne jest zatem, aby tak kształtować rzeczywistość wokół siebie, by otrzymywać jak najwięcej pozytywnych informacji na temat siebie i swojego otoczenia.

Pozytywne myślenie w pracy lidera 

Pozytywni liderzy, zdaniem Kima Camerona, profesora zarządzania i organizacji w Ross School of Business na Uniwersytecie Michigan, to osoby mające pozytywne nastawienie. Oznacza to, że skupiają się na silnych stronach i umiejętnościach własnych oraz swoich podwładnych oraz na potwierdzaniu możliwości wzrostowych ich potencjału. Działając jako pozytywni liderzy, koncentrują się na zwiększaniu „pozytywnych zdolności” organizacji, dla jakiej pracują. Tworzenie „pozytywnych zdolności” oznacza użycie rozmyślnych strategii, aby konsekwentnie tworzyć bardziej pozytywne doświadczenia w pracy.
Dlaczego ważne jest, by liderzy pielęgnowali w sobie pozytywne nastawienie? Jest to istotne zarówno z punktu widzenia ich własnej efektywności, jak i podległych im zespołów. Przede wszystkim pozytywne nastawienie determinuje zachowania lidera. Myślenie o tym, co dobrego może się stać, pozwala na osiągnięcie rzeczy, które mogą się wydawać niemożliwe. W psychologii dobrze opisany i przebadany został mechanizm tzw. samospełniającej się przepowiedni. Polega on na tym, że oczekiwania dotyczące jakiegoś zdarzenia czy osoby mogą zmieniać nasze zachowanie w taki sposób, że uzyskujemy to, czego oczekiwaliśmy. Dlaczego tak się dzieje? Po pierwsze, nastawienie osoby, jej opinia na temat innych osób wpływa na jej zachowanie wobec nich. Po drugie, jej zachowanie kreuje zachowanie tych ludzi, które staje się zgodne z jej przewidywaniami. 

 

PRZYKŁAD 

W przedsiębiorstwie produkującym rury stalowe zatrudniono dwóch nowych spawaczy: Marcina i Tomka. Obaj mieli takie samo wykształcenie i doświadczenie w pracy spawacza. Wcześniej pracowali w innej, zaprzyjaźnionej firmie. Rafał, ich nowy przełożony, otrzymał od ich byłego kierownika informację, że Marcin to porządny pracownik, godny zaufania, natomiast na Tomka trzeba uważać, gdyż czasami „kombinuje”. Rafał wziął sobie radę znajomego do serca i od początku powierzał Marcinowi więcej i bardziej złożonych zadań, dając mu przy tym dużo swobody w zakresie ich wykonania, natomiast Tomkowi bacznie się przyglądał i częściej kontrolował jego pracę. Po kilku miesiącach pracy Rafał w widocznym zakresie rozwinął się zawodowo, widać było, że praca sprawia mu przyjemność. W tym czasie Tomek w znacznym stopniu stracił zapał do pracy i wysilał się tylko na tyle, na ile było to konieczne. W efekcie tylko Rafał otrzymał półroczną premię za wyniki w pracy. 

 

Podobny mechanizm może zadziałać w wypadku efektów własnych działań. Jeśli dana osoba wie, że coś jest trudne do osiągnięcia, ale wierzy, że jej się to uda, to stara się bardziej i jest bardziej odporna na pierwsze niepowodzenia. W rezultacie osiąga to, z czego inni już na początku drogi rezygnują. 

Pozytywne nastawienie lidera ma też ogromne znaczenie dla podległego mu zespołu. Osobiste podejście kierownika do pracy stanowi znaczną część energii wprowadzonej przez niego do jego zespołu i ogólnie do organizacji. Wyobraźmy sobie taką sytuację: firma otrzymuje nowe, nietypowe zlecenie. Jego realizacja będzie wymagała od pracowników zmian w zakresie dotychczas wykonywanych zadań: część kadry będzie musiała przejść odpowiednie szkolenie, zmianie ulegnie też grafik pracy. Kierownik X wchodzi na spotkanie uśmiechnięty i pełen werwy. Przedstawia nowe zlecenie jako szansę dla firmy na rozwój i zwiększenie dochodów. Podkreśla korzyści dla pracowników – zdobędą nowe umiejętności, dzięki realizacji otrzymają premię. Kierownik Y wchodzi na spotkanie z kamienną twarzą, niewyrażającą żadnych emocji. Przedstawia nowe zlecenie jako szansę dla firmy, ale też zagrożenie, jeśli nie uda się go zrealizować (firma straci ważnego klienta i nadszarpnie swoją reputację). Tłumaczy pracownikom, że wykonanie zlecenia w terminie i na poziomie jakości wymaganym przez zleceniodawcę może być trudne, dlatego muszą się zmobilizować i poświęcić swoje siły i czas dla tego projektu. Po którym z tych spotkań pracownicy będą mieli więcej zapału do pracy nad nowym zleceniem?

 

Pozytywne nastawienie zwiększa produktywność. Pracownikom udaje się zrobić więcej, kiedy w firmie panuje dobra atmosfera, niż gdy panuje atmosfera niepewności, wzajemnej niechęci lub rezygnacji. 

 

Pozytywne nastawienie do pracy, ludzi i rzeczywistości jest atrakcyjne. Osoby uśmiechnięte, otwarte, wyrażające przekonanie o słuszności swoich działań, przyciągają do siebie innych i sprawiają, że chcą oni brać udział w ich projektach. Malkontenci, którzy wszystko widzą w ciemnych barwach i prędzej spodziewają się porażki niż sukcesu, raczej zniechęcają do siebie innych. Zadaniem kierownika jest nakłonienie podwładnych, aby dali z siebie jak najwięcej w pracy i chcieli podejmować wyzwania. Może on stosować w tym celu różne narzędzia motywacyjne, jeśli jednak nie będzie on lubiany przez pracowników, to skuteczność tych narzędzi znacznie się obniży.

Co równie ważne, pozytywne nastawienie zwiększa produktywność. Pracownikom udaje się zrobić więcej, kiedy w firmie panuje dobra atmosfera, niż gdy panuje atmosfera niepewności, wzajemnej niechęci lub rezygnacji. W tym drugim przypadku bowiem pracownicy marnują czas na roztrząsanie (w swojej głowie lub z innymi pracownikami), co złego się dzieje w firmie, czy coś im zagraża lub jak bardzo nie podoba im się to, co się dzieje w przedsiębiorstwie, i jacy okropni są ludzie, z którymi muszą pracować. Gdy jednak istnieje ogólne pozytywne nastawienie do siebie nawzajem, swoich zadań i firmy, czas w pracy mija szybko i przyjemnie. 

Jak zbudować pozytywne nastawienie

Na początku ważne jest, aby sobie uzmysłowić, że pozytywne nastawienie to wybór. Oznacza to, że menedżer nie powinien czekać, aż inne osoby wprawią go w dobry nastrój, tylko sam postarać się o dobrą ene...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów.

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 6 numerów czasopisma "Menedżer Produkcji"
  • Dostęp do wszystkich archiwalnych artykułów w wersji online
  • Dodatkowe dokumenty do pobrania i samodzielnej edycji
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy