Dołącz do czytelników
Brak wyników

Z praktyki kierownika produkcji

10 sierpnia 2018

NR 43 (Luty 2018)

Przyjaźń w pracy

332

Przyjaźń to szczególna i bardzo cenna relacja. Charakteryzuje ją to, że dwie lub więcej osób prezentuje w stosunku do siebie pozytywne postawy emocjonalne. Przyjaciele zazwyczaj więcej czasu spędzają razem i czerpią z tych kontaktów satysfakcję. Częściej też wykazują wobec siebie wzajemnie niż w stosunku do innych zachowania prospołeczne, takie jak wymiana czy współpraca, a do rozwiązywania konfliktów podchodzą bardziej konstruktywnie. 

Nie zawsze jednak jest tak, że dwie osoby postrzegają swoją przyjaźń w identyczny sposób. Szczególnie w środowisku pracy zdarzają się często sytuacje, kiedy jedna osoba bezpardonowo wykorzystuje otwartość i ufność drugiej dla realizacji własnych celów (zawodowych, prywatnych lub innych). Szczerość postaw wobec siebie jest tu kluczem do tego, aby przyjaźń przynosiła korzyści obu stronom relacji i naprawdę nią była. 

POLECAMY

Co jest pozytywne w przyjaźni? 

Z tego, że mamy przyjaciela, także w miejscu pracy, czerpiemy istotne korzyści, bo przyjaciele zapewniają nam bezpieczeństwo emocjonalne. Przyjaźń stanowi też kontekst samoregulacji i punkt odniesienia do oceny własnych zachowań, tym bardziej że akceptujemy zachowania przyjaciela, a niektóre z nich niekiedy stają się wzorem, który świadomie lub nieświadomie naśladujemy. Przyjaciele dostarczają towarzystwa, wiarygodnych sojuszy i stymulacji. Osoby, które mają przyjaciół, mają też wyższe poczucie własnej wartości, ponieważ jesteśmy zależni bardziej od opinii innych niż od własnego poczucia słuszności i racji. Świadomość tego, że ma się przyjaciela, może stanowić istotne pocieszenie i wsparcie w sytuacjach dla nas nowych czy też po prostu w takich, w których z jakichś powodów czujemy się niepewnie.

Warto pamiętać, że nigdy nie mamy pewności trwałości relacji, jej uczciwości i jasnych reguł. Nie oczekujmy takiej gwarancji szczególnie w takich firmach, w których pracownicy rywalizują ze sobą, gdzie obowiązuje ograniczony dostęp do zasobów firmy, ścieżki awansów są niejasne, a premie – uznaniowe.

Z prawdziwym przyjacielem można swobodnie rozmawiać i dzielić się swoimi przemyśleniami, często skrywanymi przed innymi. Przyjaciel daje jednak poczucie bezpieczeństwa i zapewnia swego rodzaju ochronę informacji. Taka sytuacja sprzyja zwiększeniu motywacji pracownika. Chętniej przychodzi on do pracy, łatwiej znosi stres, szybciej się regeneruje – te korzyści są na pewno istotne także dla pracodawcy. Przyjaciele stwarzają dla siebie tak ważną w zakładzie dobrą atmosferę pracy. Jest to szczególnie ważne dla kogoś, dla kogo wysokość płacy nie jest zadowalająca i z tego powodu musi mieć dodatkowy bodziec, by móc czerpać satysfakcję z samego faktu, że idzie do pracy. Jednak, pomimo istotnych korzyści, o których tu wspomniano, przyjaźń w pracy nie należy do najłatwiejszych relacji.

Czy łatwo jest się przyjaźnić w pracy?

Ogólnie rzecz ujmując, można powiedzieć, że na dobór znajomych w pracy wpływa wiele czynników: środowiskowych, indywidualnych, sytuacyjnych i innych. Niezwykle ważne są nie tylko zbliżające ludzi podobieństwa zachowań, sposoby spędzania czasu, preferowanie jakichś działań, ale również postawa wobec pracy, aspiracje, osiągnięcia. Istotne są też płeć, atrakcyjność fizyczna i otwartość wobec innych ludzi.

Na to, czy jesteśmy skłonni z kimś się zaprzyjaźnić, wpływa również sama częstotliwość kontaktów. To dzięki nim poznajemy kogoś nie tylko od strony zawodowej, ale i prywatnej. Obserwując w praktyce zbieżność poglądów i zainteresowań, chętniej poświęcamy swój czas i angażujemy się w relację z tą drugą osobą. 

Środowisko pracy jest jednak środowiskiem szczególnym, najczęściej tymczasowym. Stworzone zostało po to, aby realizować biznesowe cele pracodawcy, czego podstawę mają stanowić formułowane przez niego wytyczne oraz preferowane style zarządzania wpisane w kulturę organizacyjną zakładu. Z tego powodu bywa, że przyjaźń pomiędzy pracownikami nie jest dobrze widziana nie tylko przez przełożonych, ale także przez innych pracowników. Dzieje się tak, ponieważ przyjaźń jako taka nie mieści się w koncepcji profesjonalnego zarządzania i oceny wyników pracy osiąganych przez poszczególnych pracowników. Bywają i takie zakłady pracy, w których pojawiające się przyjaźnie po prostu dość skutecznie się tępi, dokonując relokacji stanowiskowych, a ostatecznie także zwolnień.

W takich warunkach trudno jest mówić o bezwzględnej wzajemności przyjaciół i stabilności wiążącej ich relacji. Prawdopodobna jest bowiem interesowność jednego z przyjaciół i nawiązanie relacji wyłącznie na czas wspólnej pracy w zakładzie lub w jego konkretnej komórce organizacyjnej. 

W pracy spędzamy średnio niemal dwa tysiące godzin rocznie, często w dużym stresie, nie należy się zatem dziwić, że perspektywa przyjaźni uwodzi i chętnie jesteśmy
skłonni zaufać komuś, kto tę przyjaźń deklaruje. Nie należy jednak mieć złudzeń – niewiele z przyjaźni zawieranych w pracy przetrwa próbę czasu i równie niewiele z nich będzie bezinteresowne.

Problemem, który może się pojawić, jest na przykład… awans jednego z przyjaciół. Osoba, która przeszła na wyższe stanowisko, musi – a przynajmniej powinna – zachować pewien umiar w przekazywaniu informacji na temat strategii, taktyki, poleceń i planów wyżej postawionych przełożonych. Zachowanie lojalności, zarówno wobec przyjaciela, jak i pracodawcy, może nie być łatwe. Sprawa jeszcze bardziej się komplikuje, jeżeli osoba awansowana na stanowisko wyżej musi w ramach swoich nowych obowiązków dokonywać oceny pracy przyjaciela. Najczęściej jednak przewiduje się ryzyko nierzetelności oceny wynikające z takiej sytuacji i równocześnie z awansem dokonuje się relokacji pracowników, tak aby nie było zależności służbowej pomiędzy przyjaciółmi. Jeżeli nie zostanie to uczynione, mogą się pojawić posądzenia o preferowanie w ocenach przyjaciela, spadek motywacji pozostałych podległych pracowników i pogorszenie atmosfery pracy w danym zespole.

Zalety przyjaźni w pracy

Z perspektywy pracownika główną zaletą tego, że mamy przyjaciela w miejscu pracy, jest większa motywacja do pracy i zyskanie poczucia bezpieczeństwa. Do pracy przychodzi się zatem chętniej, a stres związany z długotrwałym wykonywaniem zadań zawodowych odczuwany jest jako mniejszy. Pracownik zyskuje przy tym poczucie bezpieczeństwa i większą pewność siebie, bo wie, że zawsze może liczyć na czyjąś radę lub pomoc. Dzięki rozmowie z przyjacielem szybko zlikwiduje napięcie pojawiające się w obliczu trudności zawodowych, ale i prywatnych czy też rodzinnych, lecz rzutujących w istotny sposób na jakość pracy.

Można również zyskać pewne wsparcie merytoryczne oraz – być może – istotne dla siebie informacje dotyczące samego środowiska pracy. 

Ryzyko związane z przyjaźnią

Pojawieniu się przyjaźni w pracy zawsze towarzyszy uzasadniona obawa przed ewentualnymi pogłoskami i plotkami dotyczącymi relacji. Rozmowy o wydarzeniach w pracy, jakie toczą się pomiędzy przyjaciółmi, mogą bazować na podobnych niepewnych informacjach, czyli na zasłyszanych plotkach i powierzchownych obserwacjach. To wszystko nie sprzyja prawidłowej ocenie zaistniałej sytuacji i może stać się zaczynem konfliktu w szerszym gronie, bo jak daleko są skłonni posunąć się przyjaciele w swoich rozmowach i interpretacjach zdarzeń, jakie mają miejsce w zakładzie? 

Kolejna kwestia to czas, który poświęcamy przyjacielowi w pracy. Nawet jeżeli nie jest to związane z niedopełnianiem obowią...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 6 numerów czasopisma "Menedżer Produkcji"
  • Dostęp do wszystkich archiwalnych artykułów w wersji online
  • Dodatkowe dokumenty do pobrania i samodzielnej edycji
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy