Dołącz do czytelników
Brak wyników

Konflikty na hali

16 maja 2018

NR 40 (Sierpień 2017)

Pracownik z problemami

0 203

Może się trafić w każdym zespole i nawet najlepszemu z szefów. Potocznie nazywamy go lub ją czarną owcą. Nie może się dopasować do zespołu, nie chce współdziałać z innymi, daje zły przykład lub podburza współpracowników. Zamiast koncentrować się na pracy i osiąganiu dobrych efektów skupia się na generowaniu problemów. Rodzajów trudnych współpracowników może być wiele; łączy ich jedno – skutecznie dezorganizują pracę całego zespołu. Czy taki pracownik może przynieść swojej firmie korzyści? Czy warto nad nim pracować, czy lepiej przesunąć go gdzieś, gdzie będzie sprawiał możliwie niewielkie zagrożenie?
 

Aby skutecznie pracować z trudnym pracownikiem, musisz go najpierw zidentyfikować. Taka osoba daje dość jasne, ale bardzo różne symptomy:

  • często manifestuje swoje niezadowolenie, zwłaszcza podczas sesji generowania pomysłów lub spotkań, na których szef informuje o zmianach; daje do zrozumienia, że wszystkie nowinki i pomysły są bez sensu i nic dobrego nie przyniosą;
  • podburza zespół – opowiada o tym, jak to niejedną zmianę już przeżył i przeczekał;
  • podcina skrzydła współpracownikom – widząc zapał kolegów, komentuje: „Nie martw się, przejdzie ci”;
  • jest osobą konfliktową, swój zapał traci na niepotrzebne spory; zamiast na pracy koncentruje się na konfliktach interpersonalnych;
  • czasami działa po cichu, chodzi smętny, a jego smutek pogłębia się w okolicach dnia wypłaty; jest zniechęcony, nie widzi dla siebie możliwości poprawy sytuacji;
  • nie chce współpracować z innymi, uważa, że powinien dostać wszystkie potrzebne mu do pracy informacje, a nie musieć je zdobywać od współpracowników;
  • praca nie jest dla niego najważniejsza, w wolnych chwilach woli się spotkać z przyjaciółmi, co jasno oznajmia i manifestuje. Wyśmiewa pomysły wspólnego spędzenia czasu. Uważa, że spotkania integracyjne to zamach na jego wolność i możliwość spędzania czasu tak, jak mu się podoba.

Zidentyfikowanie „czarnej owcy” na ogół nie jest trudne. Z daleka widać, że „coś jest nie tak”. Jeśli nawet jako kierownik nie zauważysz od razu niepokojących symptomów, możesz dostrzec spadek efektywności pracownika, jego gorsze wyniki, często przekładające się na jego zarobki. Zdarza się również tak, że współpracownicy zasugerują ci, że warto byłoby nad tą osobą popracować. Taki trudny przypadek może bowiem skutecznie podciąć skrzydła młodym, mniej doświadczonym pracownikom. 
Nie sztuka więc zauważyć, że jakiś aspekt wymaga poprawy. Prawdziwą sztuką jest zidentyfikowanie przyczyn problemu, a tych może być wiele. Kluczem do sukcesu będzie identyfikacja przyczyn i właściwe postępowanie z konkretnym pracownikiem.

Silny indywidualista

Pracownik nie chce współpracować. Denerwuje się, gdy nie dostaje potrzebnych mu informacji. Uważa, że marnuje swój czas. Nie chce współpracować ani pomagać kolegom. Twierdzi, że nie ma czasu na to, by uczyć innych – przecież nie za to mu płacą, a w czasie, gdy uczy kogoś, nie może realizować swoich zadań. Denerwują go żarty rzucane na forum. Nie może się skoncentrować, słuchając rozmów współpracowników. 

  • Sposób działania: 

Daj mu wolną rękę.
Postaw na elastyczność. 
Większość pracowników ma silnie rozwinięte potrzeby przynależności i uznania. Chcą współpracować, dzielić się wiedzą; zależy im na dobrej atmosferze w zespole. Często jest ona dla nich dużym atutem i jednym z powodów, dla których decydują się pracować w danej firmie. Kierownicy, wiedząc o tym, starają się dawać swoim pracownikom różne sposobności do tego, by pracowali zespołowo – nad wspólnymi zadaniami lub projektami. Chcąc okazać docenienie, pokazać, że zauważają wysoki poziom pracy danej osoby, mianują pracownika mentorem i proszą o to, by współpracował z młodymi pracownikami, ucząc ich swojego zawodu. Jednak to, co ważne dla większości, dla niektórych może być prawdziwą torturą. Istnieje grupa osób, które najlepiej pracują indywidualnie. Takie osoby uważają za stratę czasu realizowanie zadań w kilka osób. W ich mniemaniu lepiej od razu podzielić się pracą i realizować swoją część zadania. Bardzo łatwo zidentyfikować taką osobę. Już na początku współpracy warto zadać jej pytanie o to, w jaki sposób lubi pracować: czy woli pracować indywidualnie, czy zespołowo, czy woli realizować duże wspólne projekty, czy pojedyncze indywidualne zadania, czy ma aspiracje do tego, by stawać się trenerem i mentorem dla innych, czy też woli się rozwijać, specjalizując się w pracy indywidualnej. Jeśli osoba jasno to akcentuje i stawia na pracę indywidualną, warto dawać jej więcej swobody w działaniu, rzadziej kontrolować, nie zachęcać na siłę do współdziałania na każdym kroku. Należy uszanować jej wolę i nie zmuszać do wspólnych wyjść czy uczestnictwa w wyjazdach integracyjnych. Nie można jednak takiej osoby całkowicie odczepić od reszty zespołu (na przykład proponując pracę z domu, głównie kontakt e-mailowy ze współpracownikami, lub w przypadku pracowników bezpośrednio produkcyjnych – proponować wyłącznie indywidualne stanowiska przy linii produkcyjnej) i regularne spotkania z szefem. Warto, aby taka osoba systematycznie uczestniczyła w spotkaniach zespołu i miała możliwość wyrażenia swojego zdania. Aby takie spotkania przebiegały owocnie, ustalaj od początku jasne zasady dla wszystkich. Proś, aby nie krytykowali siebie nawzajem, nie przerywali sobie i starali się zrozumieć sens każdego z zadań, przemyśleli je i dopiero wtedy zgłaszali zastrzeżenia. Przeprowadź rozmowę z pracownikiem. Zaproponuj mu, by „na próbę” wyszedł z kolegami. Niech sam zasugeruje miejsce wyjścia. Być może zaskoczy współpracowników ciekawą pasją i wreszcie spędzi czas tak, jak lubi.
Pracownik niedowartościowany
Jeśli pracownik nie jest doceniany przez kierownika, w różny sposób okazuje swoje niezadowolenie. Może dojść do sytuacji, w której pracownik, który wydawał się zadowolony ze swojej pracy, „wyleje” z siebie wszystkie żale.

 Sposób działania: 
Doceń, pokaż, że jest wartościowy.
Nawet jeśli pracownik deklaruje, że nie potrzebuje pochwał, nie chce ich słyszeć, a „za dziękuję nic się nie kupuje”, od czasu do czasu potrzebuje usłyszeć, że dobrze się spisał i wykonał tak zwany kawał roboty, z którą niejeden miałby problem. Oczywiście pochwały nie mogą być zbyt częste, bo w takim przypadku tracą swoją wartość. Nie mogą również być głoszone w przypadku realizacji zadań codziennych i błahych, gdyż w najlepszym razie wywołają jedynie uśmiech politowania na ustach chwalonego. Docenienie powinno być wprost proporcjonalne do zasług i niech nie zwiedzie nikogo fakt, że w Internecie pełno jest historii, w których to szef, zamiast dać podwyżkę, przyznał dyplom pracownika miesiąca. Zapewne każdy ma takie dowody uznania, które z dumą powiesił na ścianie lub postawił na biurku. Oprócz dyplomów, certyfikatów, świetnym sposobem okazywania uznania będzie wskazywanie danej osoby innym jako przykładu do naśladowania. Choć oczywiście i z tym trzeba być bardzo ostrożnym. W przypadku doświadczonego zespołu zamiast pomóc pracownikowi można w ten sposób popsuć jego relacje z innymi. Do najlepszych sposobów docenienia należą awans, nagroda finansowa, rzeczowa, premia. Aby jednak przyniosła najlepszy skutek, należy jasno określić, za co została przyznana.
Trudna sytuacja rodzinna
Pracownik, z którego do tej pory byłeś bardzo zadowolony, nagle zaczyna sprawiać kłopoty. Stał się nerwowy i niecierpliwy, spóźnia się i zaniedbuje swoje obowiązki. Denerwuje się, gdy mówisz o powadze sytuacji i priorytetach, które należy zrealizować. Uważa, że świat się nie zawali, jeśli czasem coś zrobi się inaczej albo coś zaniedba. Tłumaczysz mu, że najważniejsi są klienci, terminy, a firma ponosi straty, lecz to nie przynosi efektu. Przyczyn takiego zachowania może być kilka. Jedna z nich może być w ogóle niezwiązana z życiem zawodowym pracownika. Przeciwnie – może się okazać, że w jego życiu prywatnym stało się coś niedobrego – choroba pracownika, dziecka, małżonka, inne problemy rodzinne. Przyczyn może być wiele i są one na tyle trudne, że w zderzeniu z nimi wszystkie problemy zawodowe stały się błahe i nieistotne. Co gorsza, pracownik nie ma w tej chwili głowy do wytężonej pracy.

 Sposób działania: 
Okaż odrobinę empatii.
W takiej sytuacji warto okazać nieco empatii. Każdy z nas może któregoś dnia znaleźć się w sytuacji, której wcześniej nawet nie potrafił sobie wyobrazić. Jeśli to możliwe, zaproponuj pracownikowi urlop – niech wyprostuje swoje sprawy. Być może firma jest w stanie wesprzeć go dodatkowym pakietem medycznym czy kontaktem do lekarza specjalisty. Niekiedy warto zlecić danej osobie tymczasowo prostsze zadania, które nie angażują go tak bardzo. Gdy już uda się mu otrząsnąć z trudnej sytuacji, doceni pomoc, a firma zyska lojalnego, zaangażowanego pracownika.
Pracownik wypalony
Może się zdarzyć, że mimo obserwacji i rozmów z pracownikiem nie jesteś w stanie zidentyfikować w jego życiu żadnych sytuacji, które usprawiedliwiałyby spadek formy i zaangażowania. Sam pracownik, pytany, również nie potrafi powiedzieć, co właściwie jest nie tak, lub opowiada o trudnościach, z którymi boryka się na co dzień w swojej pracy. Narzeka na klientów, współpracowników, nic mu nie odpowiada. Być może dopadł go kryzys zawodowy i trudno mu dalej czerpać radość z tego, co robi.
 Sposób działania: 
Czas na zmianę. 
Ciężkie przypadki osób wypalonych zawodowo, pracownicy, którzy zaczynają się borykać z problemami zdrowotnymi, nadmiernym stresem, a nawet stanami lękowymi, to niestety przypadki osób, które nie zostały w porę zauważone i które trudno będzie „odzyskać” kierownikowi w pojedynkę – tu często potrzebna jest pomoc lekarska. Ważne, by w porę zauważyć symptomy wypalenia zawodowego i mu przeciwdziałać. Nie bój się proponować pracownikom zmian. Oczywiście zdarzają się osoby, które dobrze i bezpiecznie czują się w znanym zakresie obowiązków. Jednak większość...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów.

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 6 numerów czasopisma "Menedżer Produkcji"
  • Dostęp do wszystkich archiwalnych artykułów w wersji online
  • Dodatkowe dokumenty do pobrania i samodzielnej edycji
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy