Dołącz do czytelników
Brak wyników

Konflikty na hali

1 lipca 2019

NR 51 (Czerwiec 2019)

(Po)radź sobie z wypaleniem zawodowym!

0 1738

Wypalenie zawodowe to reakcja organizmu na długotrwały stres, przejawiająca się wyczerpaniem fizycznym, psychicznym i emocjonalnym. Na syndrom wypalenia zawodowego cierpi ok. 4,2% populacji 
(5,2% kobiet i 3,3% mężczyzn), najczęściej w przedziale wieku od 40 do 59 lat.

Wyższe prawdopodobieństwo „wypalania” przypisuje się kobietom, ze względu na ich większą wrażliwość, labilność emocjonalną oraz wyższy poziom empatii – są one bowiem bardziej skłonne do utożsamiania się z problemami innych osób. Zatem to kobiety są bardziej narażone na emocjonalne wyczerpanie, natomiast mężczyźni – na depersonalizację.
U źródeł
Wypalenie zawodowe powstaje, kiedy pracownik w dłuższym okresie pozostaje pod wpływem silnego stresu. Oddziałuje on na jego stan psychofizyczny, efektywność oraz relacje nie tylko zawodowe, ale także te z obszarów życia prywatnego. Syndrom wypalenia uznaje się za główną pochodną nadmiernego obciążenia pracą, obniżeniem lub brakiem kontroli oraz podejmowania decyzji związanych z wypełnianiem ról zawodowych, niedostatecznym wynagrodzeniem, poczuciem niesprawiedliwości czy doświadczanych przez osobę konfliktów wartości (Maslach, 1998). 
 

Tab. 1. Objawy wypalenia zawodowego

POLECAMY

Typ objawu Reakcja
Fizyczne  uczucie zmęczenia, brak apetytu, bezsenność, bóle głowy, żołądka, podwyższone ciśnienie, osłabienie, nadużywanie alkoholu, leków
Emocjonalne  przygnębienie, znużenie, zmienność nastrojów, negatywne myśli, bezradność, uczucie osamotnienia, pustki, braku celów, lęki, agresja, impulsywność
Społeczne izolacja od innych ludzi, zaniedbywanie rodziny, nadmierne oglądanie telewizji jako próba ucieczki od problemów
Zawodowe brak zaangażowania, niechęć do chodzenia do pracy, niezadowolenie 
z wykonywanych zadań, poczucie marnowania czasu

Za: B. Pospiszyl, Syndrom wypalenia zawodowego – identyfikacja, podział, skutki oraz sposoby zapobiegania, „Systemy Wspomagania w Inżynierii Produkcji” 2016, nr 1(13), s. 281.

 

Przykładowymi źródłami wypalenia zawodowego mogą być idealistyczne, niemające odzwierciedlenia w rzeczywistości wizje związane z wykonywaniem obowiązków zawodowych, pojęciem służby czy powinności. Głęboko rozczarowujące może być zderzenie się środowiska pracy z ideałami osobistymi, poczuciem sprawiedliwości, moralności, uczciwości. Niemałe znaczenie stresogenne ma także charakter pracy, nieracjonalne przekonanie o roli zawodowej – poczucie misji, bezwarunkowe zaangażowanie się w pracę, ale i zbyt wygórowane oczekiwania w stosunku do własnych umiejętności i możliwości. Wpływ na pojawienie się wypalenia ma także stosunek pracownika do samej pracy, np. marginalizowanie potrzeb niezwiązanych z pracą, odnoszących się do życia prywatnego, nadmierny perfekcjonizm w realizacji zadań, przymus bycia pracownikiem bezbłędnym, zewnętrzne umiejscowienie kontroli, a nawet niezrozumienie roli, jaką się wypełnia, oraz ich konflikt oraz brak wsparcia. Trudno bowiem pogodzić chociażby rolę samotnej matki z rolą zaangażowanej pracownicy pozostającej po godzinach w pracy i o dużej dyspozycyjności. Pracownik, który jest emocjonalnie zaangażowany w wykonanie swojej pracy, stawia sobie wysokie wymagania i ambitne cele, charakteryzuje się perfekcjonizmem. Zależy mu na opinii innych i stanowi ona dla niego swego rodzaju gratyfikację. Jest on też zdecydowanie bardziej narażony na wypalenie zawodowe niż osoba, dla której praca stanowi jedynie źródło utrzymania, a zaangażowanie emocjonalne tej osoby skierowane jest na inne s...

Artykuł jest dostępny w całości tylko dla zalogowanych użytkowników.

Jak uzyskać dostęp? Wystarczy, że założysz bezpłatne konto lub zalogujesz się.
Czeka na Ciebie pakiet inspirujących materiałow pokazowych.
Załóż bezpłatne konto Zaloguj się

Przypisy