Dołącz do czytelników
Brak wyników

Sztuka motywowania

31 lipca 2018

NR 45 (Czerwiec 2018)

Jak doceniać pracowników?

501

W czasach, kiedy koszty funkcjonowania przedsiębiorstwa są coraz wyższe, a znalezienie kompetentnych pracowników coraz trudniejsze, trzeba poszukiwać skutecznych rozwiązań zatrzymania obecnych pracowników i utrzymania ich zaangażowania. Zwiększanie wynagrodzenia, premiowanie, dodatkowe, pozapłacowe benefity to skuteczne narzędzia do zwiększenia motywacji pracowników, jednak ich działanie jest krótkotrwałe i kosztowne, 
dlatego warto sięgać również po inne narzędzia.

Spośród rozwiązań mających na celu zwiększenie motywacji pracowników oraz ich zaangażowania w wykonywane obowiązki menedżerowie często wybierają jeden z najstarszych sposobów motywacji, czyli metodę kar i nagród. Metoda ta – pomimo wielu publikacji oraz badań potwierdzających jej niewielką skuteczność w obecnych czasach – jest chętnie stosowana. Dlaczego? Bierze się to ze stereotypowego myślenia, że ludzie z natury są leniwi i nieuczciwi, a dobrą pracę może zapewnić tylko skuteczny system kar i nagród. 

POLECAMY

Inne spojrzenie na motywację

Poszukiwanie najlepszych rozwiązań służących motywowaniu pracowników warto rozpocząć od rankingów najlepszych pracodawców w Polsce. Badanie Aon Best Employers Program z 2017 r. pokazuje, że pracownicy za najlepszych pracodawców uważają firmy, które doceniają wkład pracowników w przedsiębiorstwo. Badanie Mapa motywacji również pokazało, że dla pracowników najbardziej istotne jest docenianie oraz dobra atmosfera w miejscu pracy. Potwierdziły to także wyniki badań prowadzonych przez firmę rekrutacyjną Glassdoor, które wykazały, że ponad 80% pracowników było gotowych pracować ciężej, jeżeli przełożony doceniał ich pracę i ponad połowa z tego samego powodu postanowiłaby zostać w firmie. Natomiast mniej niż 40% było zdecydowanych pracować ciężej z obawy o utratę pracy. 

Skuteczna metoda

Docenianie jest bardzo skuteczną, a przy tym najtańszą formą motywacji pracowników. Ta forma motywacji dobrze wykorzystana może przynieść niezwykłe efekty w postaci długotrwałego zaangażowania pracowników. Niestety menedżerowie bardzo często lekceważą docenianie. W standardowym podejściu do motywacji, pracownik wykonujący swoje obowiązki zgodnie z zawartą umową, niewychodzący poza ich zakres, niewykonujący pracy ponad obowiązujące go normy, nie może spodziewać się pochwał oraz słów podziękowania od przełożonego. Takie podejście kierownika powoduje, że:

  • pracownik nudzi się pracą, 
  • pojawia się u niego brak zaangażowania, 
  • spada jakość jego pracy, 

a w konsekwencji może pojawić się kara, która pracownika zdemotywuje jeszcze bardziej.

Uznanie codziennej pracy, która nie wykracza poza obowiązki, dziękowanie pracownikowi za poświęcenie, może być siłą napędową do jeszcze większego wysiłku. Zauważono, że pracownika, który czuje się doceniony, charakteryzują: 

  • mniejsza absencja,
  • zmniejszone prawdopodobieństwo zmiany zatrudnienia,
  • większa uważność – pracownik doceniany wykazuje się większą dbałością o szczegóły,
  • większe zaangażowanie w sukces przedsiębiorstwa,
  • lepsze relacje z innymi pracownikami,
  • większe poczucie odpowiedzialności za wykonywaną pracę,
  • doceniany pracownik w lepszym świetle opisuje swojego pracodawcę wśród swoich znajomych.

Problem z docenianiem

Dlaczego menedżerowie mają taki problem z docenianiem codziennej pracy swoich podwładnych? Może to wynikać np. z wychowania. Większość rodziców docenia swoje dzieci za postępy. Dziecko, gdy nauczy się mówić, chodzić, przyniesie lepsze oceny ze szkoły, nauczy się czegoś nowego, zda egzamin, natychmiast spotka się z uznaniem. Kiedy jednak osiągnięcia te staną się codziennością, nie spotyka się już z taką reakcją. Dopiero kiedy pojawi się działanie ponad normę, pojawia się pochwała ze strony rodziców. Takie wychowanie wyrobiło w dziecku, a potem w dorosłej osobie nawyk, że za działanie zgodne z przyjętymi zasadami nie ma pochwały. 

Adrian Gostick i Chester Elton, cenieni na świecie badacze oraz autorzy publikacji dotyczących zarządzania, zaobserwowali, że przełożeni tłumaczą swój brak doceniania podwładnych m.in.:

  • brakiem czasu, 
  • brakiem umiejętności udzielania pochwały, 
  • obawą, że pracownicy będą czuli się manipulowani,
  • przekonaniem, że docenianie za wykonywanie zwykłych obowiązków mija się z celem i nie motywuje. 

Wypracowanie nawyku doceniania z pewnością nie jest łatwe, jednak wdzięczność za codzienną pracę przyniesie korzyść w postaci większego zaangażowania pracowników. Nieumiejętne, zbyt częste oraz sztuczne chwalenie pracownika może nie być dobrze odbierane przez podwładnych. Aby wypracować w sobie nawyk doceniania, warto poświęcić czas następującym elementom:

1. Zainteresowanie się prywatnym życiem pracowników 

Pytania o ich rodzinę i znajomych, o to, jak spędzają czas wolny i czym się interesują, pomogą zbudować więź z pracownikiem, a ten będzie czuł się zauważony przez przełożonego. 

2. Docenianie osiągnięć pozazawodowych 

Kierownik bardzo rzadko ma wiedzę na temat tego, co pracownicy robią po godzinach pracy. Dzięki rozmowom z pracownikiem można dowiedzieć się o hobby, któremu pracownik poświęca godziny, o sporcie, który uprawia. Kiedy przełożony dowie się o osiągnięciu pracownika, np. uczestniczeniu w maratonie, znalezieniu przez pracownika rzadkiego okazu do swojej kolekcji, które są dla niego bardzo ważne i angażujące, ma świetną okazję, aby z pracownikiem o tym porozmawiać i mu pogratulować. Ponownie pojawia się wtedy świadomość u pracownika, że nie jest dla przełożonego tylko numerem kadrowym.

3. Docenianie dobrze wykonywanej pracy

A gdyby tak docenić dobrze wykonaną pracę niezależnie od tego, czy jest ona w zakresie obowiązków pracownika, czy też jest czymś dodatkowym? Kiedy przełożony zauważa dobrze wykonaną codzienną pracę, pracownik słyszy, że to, co robi, ma znaczenie. Przekłada się to na znacznie zwiększoną motywację oraz podwyższa samoocenę pracownika. Brak poczucia jakiegokolwiek sensu wykonywanych obowiązków obniża jakość wykonywanej pracy. Pracownik mający poczucie, że jego praca nic nie wnosi, nie będzie się w nią angażował i wypracowanie norm będzie z czasem coraz trudniejsze. Dotyczy to każdego rodzaju prac – zarówno powtarzalnych, monotonnych, jak i tych o zmiennym charakterze. Można być wtedy pewnym, że taki pracownik znajdzie sobie nowego pracodawcę, a jeżeli pracodawca ten będzie doskonale znał siłę doceniania, to zapewni sobie dobrego pracownika na lata.

4. Dziękowanie i proszenie

Słowa wdzięczności usłyszane od szefa są zawsze mile odbierane, a co najważniejsze, dowartościowują. Relacja przełożony – podwładny, która opiera się tylko na zapisach umowy regulującej prawa i obowiązki pracownika i pracodawcy, nie ma szans długo przetrwać. Kiedy nowy pracownik usłyszy słowa: „Dziękuję, że zdecydowałeś się z nami pracować”, a doświadczony: „Dziękuję, że już tak długo z nami pracujesz”, można sobie zapewnić pracownika pozytywnie nastawionego do pracy. Używanie słów „dziękuję”, „proszę”, uczyni z pracy miejsce bardziej wdzięczne i ucywilizowane. 

5. Elastyczny czas pracy

Dla pracownika również ważna jest swoboda w dysponowaniu czasem pracy. Elastyczne godziny pracy i możliwość swobody w korzystaniu z przysługujących dni wolnych to dla pracownika duża korzyść, która znacznie wpływa na ocenę pracodawcy. Jeżeli charakter pracy na to pozwala, warto wprowadzać np. równoważny czas pracy – pracownik pracuje np. cztery dni po 8,5 godziny, a w piąty dzień 6 godzin. Dzięki takim udogodnieniom, pracownicy czują się również docenieni, gdyż wcześniejsze wyjście z pracy pozwoli np. załatwić sprawy, których nie byli w stanie załatwić w normalnych godzinach pracy.

6. Stwórz możliwość wykorzystania talentów

Bliższe poznanie pracownika pozwala dostrzec talenty, którymi pracownik nie miał możliwości się pochwalić. Kiedy już zostaną one odkryte, najpierw należy poświęcić chwilę, aby zastanowić się nad możliwością wykorzystania ich na potrzeby przedsiębiorstwa. Zignorowanie pracowniczych talentów czy niepoznanych dotąd umiejętności jest częstym błędem wielu organizacji. Pielęgnowanie talentów w przedsiębiorstwie i stworzenie środowiska przyjaznego do ich pokazywania buduje dodatkowy zasób przedsiębiorstwa, który – dobrze wykorzystany – wpłynie korzystnie na organizację.

7. Bądź wdzięczny za krytykę

Przedsiębiorstwa, które stworzyły możliwości, aby każdy pracownik mógł udzielać informacji zwrotnej, wyrażać swoją opinię na temat organizacji, procesu produkcyjnego czy też produktu, wygrywają. Słuchanie pracowników i ich opinii oraz wyrażanie wdzięczności za informacje pokazuje pracownikom, że są ważnym elementem całej organizacji. Wysłuchanie pracownika i wykorzystanie uwag do poprawy miejsca pracy, ogromnie podno...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 6 numerów czasopisma "Menedżer Produkcji"
  • Dostęp do wszystkich archiwalnych artykułów w wersji online
  • Dodatkowe dokumenty do pobrania i samodzielnej edycji
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy