Dołącz do czytelników
Brak wyników

Z praktyki kierownika produkcji

10 sierpnia 2018

NR 43 (Luty 2018)

Dlaczego każdy z nas powinien zadbać o samoocenę?

0 175

Często nie zdajemy sobie sprawy z tego, jak dużą rolę w naszym życiu odgrywa samoocena. Wyniki badań pokazują, że ludziom mającym wysoką samoocenę żyje się lepiej. Czerpią oni dużo większą satysfakcję ze swojego życia osobistego i zawodowego, osiągają też znacznie lepsze rezultaty na poszczególnych szczeblach kariery zawodowej. W czym tkwi sekret wysokiej samooceny? Czy nad samooceną możemy pracować i czy można ją w jakiś sposób wzmocnić?


Psychologowie od wielu lat zajmują się tematem samooceny. Udowodniono, że każdy z nas do tego tematu podchodzi w trochę inny sposób. Samoocena jest związana z naszą – subiektywną – oceną samych siebie. Za bardzo ogólne wskaźniki związane z samooceną, które dotyczą każdego z nas, można uznać zadowolenie z własnej atrakcyjności fizycznej i umiejętności interpersonalnych. Na naszą samoocenę wpływa również to, w jaki sposób patrzymy na swoje zdolności. Osoby o wysokiej samoocenie są bardziej zadowolone z tego, co potrafią, niż osoby o niskiej samoocenie. Warto pamiętać, że na naszą samoocenę wpływają kultura i środowisko, w których się wychowaliśmy. Istotne są tu również role społeczne, które każdy z nas pełni każdego dnia. 

Problem z samooceną

Mówi się, że samoocena jest względnie trwała, ale nie oznacza to, że nie można jej zmienić. Trudno jednak zmienić samoocenę jako całość, bez zmiany poszczególnych jej składników. Jeżeli na naszą samoocenę w znacznym stopniu wpływa sposób, w jaki oceniamy swoją atrakcyjność fizyczną, powinniśmy się zająć tym aspektem w pierwszej kolejności. Jeżeli natomiast wpływa na nią słaba umiejętność radzenia sobie w sytuacjach towarzyskich, to właśnie na tym problemie powinniśmy skupić się na początku. Chodzi o to, że samoocena jest pewnym uogólnieniem, które pojawia się w naszych głowach. Oceniamy samych siebie i na tej podstawie kształtujemy swoją samoocenę. W jaki sposób możemy robić to lepiej? 

Samoocena odgrywa bardzo dużą rolę w życiu każdego z nas. Najczęściej nie jesteśmy tego świadomi. Jednak kiedy zaczniemy sobie zdawać z tego sprawę, będziemy mogli nad nią pracować. Musimy pamiętać, że samoocena jest jak układanka, która składa się z wielu elementów. Możesz pracować nad każdym z tych elementów osobno, a to wpłynie na ogólną samoocenę. 

Czy potrafisz akceptować swoje wady i zalety? Niestety większość z nas dużo więcej uwagi skupia na swoich wadach. Prowadzi to najczęściej do tego, że nasze wady wydają się nam dużo większe, niż są w rzeczywistości. Nie potrafimy również doceniać swoich zalet. Najczęściej umniejszamy znaczenie rzeczy, w których jesteśmy naprawdę dobrzy. Nie potrafimy też przyjmować komplementów. Jeżeli chcemy, aby nasza samoocena była wysoka, musimy więc zadbać o samoakceptację. 

Jak budować pozytywną samoocenę?

Dobrym rozwiązaniem będzie tu codzienna praktyka skupiania się na drobnych sukcesach. Najlepiej wykonywać to ćwiczenie wieczorem. Zastanów się nad tym, co osiągnąłeś w minionym dniu – możesz zacząć od jednej pozytywnej rzeczy. Gdy już będzie to dla Ciebie łatwe, spróbuj podać trzy albo nawet pięć swoich osiągnięć z tego dnia. Naucz się dostrzegać drobne sukcesy – nie musisz skupiać się na tym, co wielkie i przełomowe. Ta technika jest skuteczna, jeżeli potrafisz szukać pozytywów w naprawdę drobnych rzeczach. 

Zastanówmy się nad kilkoma przykładami takich drobnych sukcesów. Może udało Ci się zdążyć do pracy, mimo tego że zaspałeś i wyjechałeś zbyt późno? Może pamiętałeś o urodzinach swojego kolegi z pracy albo postanowiłeś pochwalić swojego podwładnego za ostatnie nadgodziny, na które się zgodził? 

To ćwiczenie uczy skupienia. Jeżeli będziesz wykonywał je regularnie, stanie się ono Twoim nawykiem, a to może pomóc, gdy będziesz miał gorszy dzień. Kiedy nic nie będzie Ci się udawało i będziesz czuł się beznadziejnie, pomyślisz o tych wszystkich małych sukcesach, w ten sposób osłabiając trochę siłę wyolbrzymiania własnych słabości. Pamiętaj jednak, że ćwiczenie to jest skuteczne tylko wtedy, kiedy wykonujesz je regularnie.

Pracuj nad asertywnością

Asertywność kształtujemy przez całe swoje życie – nie jest ona zapisana w naszych genach. Jest to cecha nabyta i możemy nad nią pracować. Mówiąc najprościej, asertywność to swobodne mówienie o swoich potrzebach i uczuciach. To sposób, w jaki wyrażamy swoje zdanie w sytuacjach, w których nie zgadzamy się z innymi. Jest to również droga stanowczej i szczerej odmowy w sytuacjach, kiedy nie jesteśmy w stanie spełnić prośby drugiej osoby. 

Nauka asertywności nie jest prosta i wymaga długiej, systematycznej pracy. Jeżeli do tej pory nie byliśmy asertywni, tym bardziej musimy dać sobie czas na to, aby wypracować tę umiejętność. Jeżeli myślisz, że to proste, zastanów się, czy potrafisz odmówić swojemu szefowi w sposób bezpośredni i stanowczy. Często zgadzamy się wykonać zadanie, które zupełnie nie należy do naszych obowiązków, niekiedy nawet zgadzamy się zrobić coś, do czego nie mamy kompetencji i uprawnień. Jest to spowodowane brakiem asertywności i strachem przed reakcją szefa. 

Osoba asertywna potrafi w takim samym stopniu przyjmować krytykę i pochwałę. Jest to dla niej jedynie sygnał, jakich zachowań oczekują od niej inni. Asertywność jest więc ważnym składnikiem samooceny. Jeżeli każdą krytykę traktujemy osobiście, wpływa to na postrzeganie własnych umiejętności – tu najczęściej zaczyna się problem z samooceną. Asertywność to również umiejętność dokonywania sprawiedliwej samooceny. Jeżeli pracujesz nad swoją asertywnością, dużo rzadziej będziesz wyolbrzymiał znaczenie swoich słabości. 

Pracując nad asertywnością, nauczysz się lepiej kontrolować swoje emocje. Bardzo ważna jest właśnie kontrola emocji, a nie ich tłumienie. Jeżeli skupiasz się wyłącznie na tłumieniu emocji, przyniesie to więcej szkody niż pożytku. Tłumienie emocji nie jest korzystne dla naszego zdrowia psychicznego, a nawet wpływa negatywnie na nasze ciało. Kontrolowanie emocji to zupełnie inna sprawa. Jeżeli się tego nauczysz, będziesz odporny na manipulację emocjonalną ze strony innych osób. Dzięki temu łatwiej będzie odmawiać. 

Bierz odpowiedzialność za swoje czyny

Czy pod wpływem presji otoczenia składasz coraz więcej obietnic bez pokrycia? Czy zdarza Ci się coś obiecać, a potem o tym zapomnieć? Błędy zdarzają się każdemu, jednak tylko osoby o wysokiej samoocenie potrafią się do nich przyznać. 

Branie odpowiedzialności za swoje czyny jest mocno związane z treningiem asertywności. Jeżeli chcesz, aby samoocena rozwijała się w sposób właściwy, powinieneś przestać szukać wymówek i usprawiedliwień w sytuacji, kiedy popełnisz błąd. Zamiast tracić czas na tłumaczenie postaraj się naprawić swoją pomyłkę. Przyznaj się do błędu już na samym początku, a będziesz miał więcej czasu, aby coś z tym zrobić. Pamiętaj, że na samoocenę wpływa również to, jak oceniają nas inni. Jeżeli będziesz brał odpowiedzialność za wszystko, co robisz, możesz zostać doceniony zarówno w pracy, jak i w życiu osobistym. Cenimy ludzi szczerych i odważnych. 

Osoby o wysokiej pewności siebie nie boją się przyznać do swoich porażek, bo są przekonane, że dadzą sobie radę w takiej sytuacji. Osoby o niskiej samoocenie za wszelką cenę próbują znaleźć inne wytłumaczenie, bojąc się, że ich świat się zawali. To duża różnica, która przekłada się na wiele sfer naszego życia. Właśnie dzięki odwadze brania odpowiedzialności za swoje czyny osoby pewne siebie próbują wielu nowych rzeczy. Nie boją się porażki, dlatego zdobywają w życiu dużo większe doświadczenie, dzięki czemu potrafią lepiej się zachować w nowych sytuacjach.

Jeżeli chcesz rozwijać swoją pewność siebie, zaczynając od odpowiedzialności, postaraj się jak najczęściej próbować nowych rzeczy. Ucząc się ich, poszerzysz swój światopogląd i zdobędziesz nowe umiejętności. W życiu ciągle coś będzie się zmieniać, dlatego lepiej przystosujesz się do obecnych czasów, w których nic nie jest stałe. Miej też odwagę podejmować się rzeczy, które mogą być ponad Twoje siły – z porażki możesz się wiele nauczyć; przede wszystkim zdobędziesz doświadczenie w przyznawaniu się do błędów, zarówno przed sobą samym, jak i p...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów.

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 6 numerów czasopisma "Menedżer Produkcji"
  • Dostęp do wszystkich archiwalnych artykułów w wersji online
  • Dodatkowe dokumenty do pobrania i samodzielnej edycji
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy