Dołącz do czytelników
Brak wyników

Sztuka motywowania

28 maja 2018

NR 37 (Luty 2017)

Rodzic na pokładzie

0 10

Bycie rodzicem nie oznacza, że praca zawodowa przestaje być dla nas ważna. Niestety w wielu przypadkach pracownicy muszą dokonać wyboru, ponieważ ich nowa rola albo przeszkadza w dotychczasowej karierze, albo odwrotnie – kariera wpływa negatywnie na rodzinę. Nie musi jednak tak być! Nowy trend w polskich firmach wspierający rodzicielstwo pokazuje, że nawet drobne zmiany w podejściu do traktowania rodziców przynoszą firmie znaczący zwrot z inwestycji w postaci wzrostu zaangażowania i lojalności pracowników.

Jeszcze do niedawna w firmach panowało przekonanie, że najlepszym pracownikiem jest osoba młoda, bez zobowiązań. Okazuje się jednak, że brak rodzinnych obciążeń ma swoje negatywne strony. Takie osoby łatwiej rezygnują z pracy, szukają nowych wyzwań u innego pracodawcy. Nie przywiązują się do firmy i trudniej wzbudzić w nich lojalność. Z kolei osoby mające dzieci wykazują się większym poczuciem odpowiedzialności oraz rozwagą w podejmowaniu decyzji, są mniej skłonne do ryzyka. Rodzina i wynikające z niej zobowiązania to ważna „kotwica”, która trzyma pracownika przy firmie. Jeśli firma go docenia i zapewnia mu zdrową równowagę między życiem zawodowym a osobistym, taki pracownik daje z siebie wszystko i pozostaje lojalny wobec firmy przez długie lata. 

Sfrustrowany rodzic, który nie godzi obowiązków domowych z zawodowymi, jest narażony na większy stres i wypalenie zawodowe, co z kolei negatywnie przekłada się na realizację biznesowych celów organizacji. Działania wspierające równowagę pomiędzy życiem zawodowym a rodzinnym mają duże znaczenie dla budowania wizerunku pracodawcy i przekładają się na zdolność pozyskiwania i utrzymania pracowników, dlatego coraz więcej polskich firm podejmuje działania w tym obszarze. Można wręcz powiedzieć, że w polskich przedsiębiorstwach rozpoczął się trend na dobre traktowanie ojców i matek, zostały stworzone ogólnopolskie nagrody przyznawane organizacjom, które pomagają pracownikom spełniać się w roli rodziców i jednocześnie realizować ambicje zawodowe. 

Jak wynika z badania polskich przedsiębiorstw „Work-life balance. Niewykorzystany potencjał”, przeprowadzonego przez ekspertów Employer Brandingu z firmy doradczej HRK w zeszłym roku, 39% przeanalizowanych organizacji oferuje swoim pracownikom specjalne programy dla rodziców (w tym 18% realizuje programy dla matek, a 21% programy obejmujące także ojców), dodatkowo 7% firm dysponuje przedszkolami lub klubami dla dzieci zatrudnionych osób, a łącznie 46% analizowanych organizacji oferuje różne formy wsparcia rodziców i ich dzieci. To bardzo pozytywne statystyki.

Jak wspierać rodziców?

Decydując się na wspieranie rodziców oraz wdrożenie działań prorodzinnych warto wzorować się na tych, które z powodzeniem funkcjonują w wielu polskich przedsiębiorstwach, i tych wskazanych przez samych pracowników w ogólnopolskiej ankiecie. Zaskakujące jest to, że wiele z nich to działania bezkosztowe lub kosztujące niewiele. Duża część firm wykorzystuje też do ich realizacji środki z zakładowego funduszu świadczeń socjalnych, które i tak muszą być wydatkowane. Pamiętajmy, że środkami tymi dysponuje pracodawca, decydując, w ramach obowiązujących przepisów, na co je wykorzysta. Działania związane z rodzicielstwem mieszczą się w zakresie przeznaczenia tych środków określonym ustawą (ustawa z dnia 4 marca 1994 r. o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych). 

1 zasada - Przestrzegać obowiązującego prawa

Polskie prawo jest już dość elastyczne, jeśli chodzi o wiele kwestii powiązanych bezpośrednio lub pośrednio z rodzicielstwem, jednak pracownicy nie do końca są poinformowani o tych przywilejach lub pracodawcy z oporem wprowadzają je w życie. Pracownik może na przykład wykorzystać przysługujące mu dwa dni opieki nad dzieckiem na godziny – to wygodne rozwiązanie dla tych rodziców, którzy nie chcą lub nie mogą opuścić całego dnia w pracy, jednocześnie pozwalające im udać się z dzieckiem do lekarza lub na przedstawienie w przedszkolu z okazji Dnia Matki czy Ojca. Kolejną kwestią jest możliwość odpracowania wyjścia prywatnego w innym dniu, niż miało ono miejsce. Ustawowe regulacje umożliwiają pracownikowi odpracowanie wyjścia prywatnego bez ryzyka wystąpienia pracy nadliczbowej. Wymagane jest w tym celu złożenie pisemnego wniosku o udzielenie zwolnienia na takie wyjście. Pamiętajmy jednak, że odpracowanie zwolnienia od pracy nie może naruszać prawa pracownika do odpoczynku dobowego i tygodniowego. 

Zgodnie z Kodeksem pracy, kobiety w ciąży mogą wykonywać badania lekarskie w godzinach pracy (jeśli nie mogą być one przeprowadzone poza godzinami pracy), a za ten czas przysługuje im wynagrodzenie. Pracownice w ciąży są zresztą objęte szczególną ochroną ustawodawcy (szeregu uregulowań w tym zakresie należy szukać w dziale VIII Kodeksu pracy – „Uprawnienia pracowników związane z rodzicielstwem”). 

Także powracające do pracy mamy mają przywileje, z których niestety niekiedy boją się korzystać ze względu na negatywną reakcję pracodawcy. Do takich przywilejów należy korzystanie z przerwy lub przerw na karmienie w pracy lub skrócenie czasu pracy o przysługujący czas przerw na karmienie przez cały okres karmienia piersią (długość przerwy oraz liczba przerw na karmienie zależy od wymiaru zatrudnienia pracownicy oraz liczby karmionych dzieci). Pamiętajmy, że pracownica ma prawo sama zadecydować o tym, kiedy z przerwy na karmienie skorzysta. Przerwy mogą być udzielone w dowolnej porze dnia, a jeśli przysługuje jej więcej niż jedna, mogą być wykorzystane zarówno oddzielnie, jak i łącznie. 

Pracownica, która ma prawo do urlopu wychowawczego i której wymiar czasu pracy jest wyższy niż połowa tzw. „pełnego etatu”, po powrocie z urlopu (np. rodzicielskiego) ma prawo wnioskować o skrócenie czasu spędzanego w pracy. Może go obniżyć maksymalnie do połowy pełnego wymiaru. Warto podkreślić, iż w okresie korzystania z tego przywileju kobieta objęta jest szczególną ochroną przed zwolnieniem, analogicznie do sytuacji, w której korzystałaby z urlopu wychowawczego, nie dłużej jednak niż przez 12 miesięcy. 

W firmach wspierających rodzicielstwo pracownicy nie muszą „walczyć” o skorzystanie z przywilejów związanych z rodzicielstwem – są informowani o wszystkich ustawowych możliwościach (ustnie, e-mailowo oraz przy wykorzystaniu tablic informacyjnych czy intranetu), a ich wnioski odbierane są przez pracodawcę z życzliwością. Takie przestrzeganie obowiązującej litery prawa z pewnością zostanie docenione przez każdego pracującego rodzica. Pracownik, który wie, że może liczyć na uczciwość pracodawcy, chętniej podejmie dodatkowy wysiłek, kiedy ten również będzie w potrzebie (wzmożony okres produkcyjny, sezon, duże zlecenie od klienta).

2 zasada - Pozostać w kontakcie

Według obowiązującego w Polsce prawa kobiecie, która urodziła jedno dziecko, przysługuje urlop (macierzyński i rodzicielski), których długość wynosi rok (łącznie 52 tygodnie). W przypadku wieloraczków łączny czas tych urlopów wynosi od 65 do nawet 71 tygodni, w zależności od liczby dzieci. Z dużej części tego czasu może również skorzystać ojciec dziecka i choć w rzeczywistości panowie nie korzystają z tego prawa zbyt często, w zasadzie wyrównuje to potencjalny czas nieobecności zarówno kobiety, jak i mężczyzny na stanowisku pracy w przypadku narodzin dziecka. Pracownicy mają jeszcze możliwość skorzystania z urlopu wychowawczego, który może trwać do trzech lat. 

Każdy ze wspomnianych wyżej urlopów to bardzo długi okres, wystarczający, by „wypaść z obiegu”, co sprawia, że powrót do pracy bywa szczególnie stresujący. Warto więc zadbać o informowanie o tym co się dzieje w firmie pracownika, który korzysta z urlopu macierzyńskiego i (lub) rodzicielskiego czy wychowawczego. Ciekawym rozwiązaniem jest przesyłanie pracownikom przebywającym na urlopach związanych z rodzicielstwem na prywatne adresy e-mailowe (lub służbowe, jeśli mają do nich dostęp) newslettera z informacjami o tym, co aktualnie dzieje się w przedsiębiorstwie. Inną opcją jest zapewnienie dostępu do portalu z aktualnościami w firmie, np. poprzez extranet. W przypadku zawodów, w któryc...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów.

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 6 numerów czasopisma "Menedżer Produkcji"
  • Dostęp do wszystkich archiwalnych artykułów w wersji online
  • Dodatkowe dokumenty do pobrania i samodzielnej edycji
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy