Dołącz do czytelników
Brak wyników

Sztuka motywowania

16 maja 2018

NR 41 (Październik 2017)

Problemy z burzą mózgów

0 10

Burza mózgów jest metodą kreatywności zbiorowej uważaną za jedną z najbardziej efektywnych. Charakteryzuje ją praca zespołowa oraz wykorzystanie intuicji w celu doskonalenia decyzji grupowych i generowania rozwiązań konkretnego problemu. Jak się okazuje, ta metoda nie jest tak efektywna, jak by się wydawało. Jest kilka utrudnień, które mogą negatywnie wpływać na jej efektywność.

Za twórcę burzy mózgów uznawany jest Alex F. Osborn, który w 1953 r. opisał ją w książce Applied Imagination1. Chociaż Osborn pracował w branży reklamowej i głównie pod tym kątem rozwijał swoją koncepcję, ostatecznie stworzył metodę uniwersalną, którą można stosować w różnych branżach, w biznesie i szkolnictwie, w odniesieniu do całego spektrum różnorodnych problemów. Był zdania, że pomysły ludzi niezwiązanych z dziedziną, której dotyczy problem, stwarzają możliwość generowania niekonwencjonalnych, innowacyjnych w danej branży rozwiązań. 

Dzisiaj burzę mózgów wykorzystuje się w różnych odmianach. Niewątpliwie ma ona wiele zalet, jednak nie jest też wolna od wad. Szczególnie warto mieć na uwadze wszelkie te czynniki, które mogą, choć nie muszą negatywnie wpłynąć na efektywność burzy mózgów. 

Technika doskonała?

Wbrew popularności burzy mózgów i temu, co się o niej sądzi powszechnie, trudno uznać ją za metodę doskonałą. Na jej efektywność wpływa bowiem bardzo wiele elementów, które można posegregować w trzy zasadnicze grupy:

  • czynniki organizacyjne i wynikające z nich błędy;
  • przyjęcie założenia o wyższości zespołu nad jednostką;
  • problemy wynikające z aktywności, ograniczeń i postaw wewnętrznych poszczególnych uczestników sesji.

W zależności od tego, jak zdefiniujemy skuteczność burzy mózgów, tzn. czy uznamy, że jest to określona liczba wygenerowanych pomysłów, czy postawimy raczej na ich jakość, takiego też wyniku będziemy mogli się spodziewać. Wątpliwe jest jednak, czy problem, nad którym będziemy pracować, zostanie rzeczywiście rozwiązany. Chociaż zdefiniowanie terminu „skuteczność” pozwoli postawić właściwy cel grupie uczestników burzy mózgów, to i tak nie ma gwarancji, że wśród wygenerowanych pomysłów znajdzie się ten optymalny. 

Czynniki organizacyjne

Wśród czynników organizacyjnych wpływających na skuteczność burzy mózgów należy wymienić przede wszystkim niedostateczną dbałość o procedury lub niezbyt trafny dobór uczestników sesji. Są to podstawowe elementy mogące znacznie zakłócić przebieg sesji i wpłynąć na obniżenie skuteczności zastosowanej metody. Warunki pracy wpływają bowiem na tzw. atmosferę współpracy i zaufania – w żadnym razie nie powinny dekoncentrować obecnych.

Trudności pojawiają się także w przypadku, kiedy w sesji uczestniczą szefowie firmy, bezpośredni przełożeni innych uczestników lub po prostu osoby nielubiane, na co dzień konfliktowe. Chociaż ich obecność może być uzasadniona i konieczna, trzeba liczyć się z tym, że będą one – być może – źródłem napięć podczas sesji, co nie wpłynie korzystnie na efekty.

Należy też wspomnieć, że uczestnicy powinni wiedzieć, w jakim celu się spotykają oraz że w żaden sposób nie będą oceniani. Brak tej pewności może być istotną przeszkodą w pracy podczas sesji, ponieważ trudno będzie uniknąć wewnętrznego poczucia rywalizacji pomiędzy uczestnikami (czyj pomysł okaże się najlepszy) oraz obawy przed ośmieszeniem się w oczach kolegów.

Uczestnicy sesji

Można stworzyć długą listę problemów wynikających z aktywności, ograniczeń i postaw wewnętrznych poszczególnych uczestników sesji. Są one zazwyczaj różnorodne, bo ich pojawienie się uwarunkowane jest subiektywnymi odczuciami i doświadczeniem uczestników sesji. Niżej przedstawiam najbardziej typowe z nich, z którymi można sobie stosunkowo szybko i łatwo poradzić, o ile oczywiście osoba odpowiedzialna za organizację czy przebieg sesji wykaże się pewną czujnością.

1.  Problem - Osoba dominująca w grupie

Okazuje się, że dużym problemem wpływającym na skuteczność burzy mózgów jest obecność podczas sesji osoby w jakiś sposób dominującej nad innymi. Może to być ktoś, kto pełni znaczną funkcję w firmie i pozostali uczestnicy o tym wiedzą, bezpośredni przełożony, ktoś, kto ma wrodzone cechy przywódcze, skłonności narcystyczne, albo ktoś, kto cieszy się znacznym autorytetem w grupie, a jej uczestnicy liczą się ze zdaniem takiej osoby, czekając na jej opinie i dostosowując do nich swoje poglądy. 

2. Problem - Narcyz w grupie

Duży problem pojawia się tak...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów.

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 6 numerów czasopisma "Menedżer Produkcji"
  • Dostęp do wszystkich archiwalnych artykułów w wersji online
  • Dodatkowe dokumenty do pobrania i samodzielnej edycji
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy