Dołącz do czytelników
Brak wyników

Konflikty na hali

8 lipca 2021

NR 63 (Czerwiec 2021)

Budowanie lojalności wśród pracowników produkcyjnych

0 98

Człowiek to jeden z podstawowych i najważniejszych zasobów każdej organizacji, jednocześnie to jej najbardziej nieprzewidywalny element, który nie zawsze zachowuje się w sposób racjonalny. Dlatego niezwykle ważne jest, by przywiązywać go do organizacji w sposób długofalowy i dbać o jego lojalność na każdym etapie współpracy.

Kim jest lojalny pracownik?

Według definicji Słownika Języka Polskiego PWN lojalność to „uczciwość i rzetelność w stosunkach z ludźmi”. A jak możemy postrzegać lojalność pracownika w miejscu pracy? Lojalny pracownik to taki, który w sposób uczciwy i rzetelny wywiązuje się z obowiązków wobec pracodawcy. Obowiązki te wynikają z dokumentów, które wiążą pracownika z pracodawcą, takich jak umowa o pracę, lecz również takich jak status organizacji czy regulaminy i zasady obowiązujące w miejscu pracy.
O lojalności pracownika można również mówić w kontekście jego zaangażowania wobec pracodawcy. Zaangażowanie pracownika może być postrzegane jako postawa w pracy, która przejawia się pozytywnym nastawieniem, pasją działania, identyfikacją z firmą i chęcią pozostania w niej, ponadprzeciętną gotowością do działania, w której interesy organizacji są równie ważne, jak interesy własne jednostki (Juchnowicz, 2012). O lojalności i zaangażowaniu możemy również mówić w kontekście przywiązania pracownika do organizacji.
Niezależnie jednak od tego, jakie nazewnictwo przyjmiemy, na lojalność pracowników składają się następujące kwestie. Ważne, by zatrudniany przez nas pracownicy:

POLECAMY

  • utożsamiali się ze swoją organizacją,
  • utożsamiali się ze swoim zespołem, szanowali swoich współpracowników i dobrze się czuli w miejscu pracy,
  •  chcieli wkładać w swoją pracę niezbędną do jej wykonania siłę, a czasami byli gotowi włożyć znaczący wysiłek w to, by udało się zrealizować zamierzone zadania,
  • wierzyli w cele firmy i jej politykę,
  • chcieli trwać w swojej organizacji, nie szukali innej pracy i nie przyjmowali pierwszej nadarzającej się oferty od konkurencji.

Wobec kogo/czego pracownik może wykazać się lojalnością?

Pamiętajmy, że to, że pracownik będzie lojalny wobec najbliższego współpracownika, niekoniecznie oznacza, że będzie lojalny wobec organizacji. Przeciwnie, pracownik lojalny wobec swojego kolegi z pracy, może ukrywać jego niedociągnięcia czy spóźnienia przed przełożonym. Wobec kogo w takim razie pracownik może i powinien być lojalny?

  • Lojalność wobec organizacji – taki pracownik identyfikuje się ze swoją firmą, zgadza się z jej misją, wartościami, celami i zadaniami, które realizuje organizacja, będąc wobec niej lojalny, nie oczernia jej na zewnątrz, nie wynosi poufnych informacji, nie jest aktywny w poszukiwaniu innego miejsca zatrudnienia, czuje się zobowiązany wobec swojej firmy, czuje, że chce w niej trwać.
  • Lojalność wobec przełożonego – pracownik zgadza się ze swoim przełożonym, realizuje powierzone przez niego polecenia.
  • Lojalność wobec zespołu – pracownik jest niekiedy gotowy przedłożyć dobro zespołu nad swoje własne, np. zgadza się zamienić ze współpracownikiem zmianami, by ułatwić mu załatwienie prywatnych spraw.

Lojalność na wszystkich tych poziomach przekłada się na dobre relacje w zespole, efektywną pracę, wpływa na wynik i przetrwanie całego przedsiębiorstwa.

Lojalność pracownika a wizerunek organizacji

Lojalny pracownik będzie świetnym ambasadorem marki na zewnątrz organizacji. Zadowolony ze swojej pracy, z zarobków, atmosfery w firmie, będzie najlepszą reklamą organizacji. Taki pracownik pomoże (świadomie lub nie) pozyskać nowych pracowników, gdy będzie taka potrzeba.
Im więcej zadowolonych z pracy osób, tym lepszy wizerunek organizacji. Lojalni pracownicy dają sygnał innym – to firma, w której warto pracować, nie obawiajcie się tu aplikować. Taki wizerunek będzie pomagał w promowaniu całej marki.

Czy do lojalności wobec pracodawcy można zmusić?

Trudno zmusić pracownika do lojalności wobec firmy. To postawa, która jest budowana latami. Lojalny pracownik będzie wizytówką swojej organizacji i nikt nie będzie musiał go do tego zmuszać ani namawiać. A jednak w określonych przypadkach można powiedzieć, że pracownik jest zobowiązany do lojalności wobec pracodawcy. Kodeks pracy określa prawa i obowiązki pracownika, również te, które dotyczą jego lojalności. Mówimy o niej w kontekście dbałości o mienie zakładu czy dochowywania tajemnic (art. 100 § 2 pkt 4 k.p.). Kodeks pracy mówi, o tym, że zatrudniony pracownik ma obowiązek „dbać o dobro zakładu pracy, chronić jego mienie oraz zachować w tajemnicy informacje, których ujawnienie mogłoby narazić pracodawcę na szkodę”. Pracownik może być zobowiązany do zachowania tajemnicy względem procesu produkcyjnego, składów produktów, receptur czy procesów technologicznych. Tajemnicą mogą być również objęte bazy klientów czy dostawców. W przypadku złamania zasady tajemnicy służbowej pracownika mogą spotkać określone konsekwencje, takie jak wypowiedzenie umowy. Naruszeniem może być tutaj nie tylko nieprzestrzeganie obowiązującej tajemnicy, lecz również świadome uzyskiwanie informacji, do których pracownik nie ma uprawnienia pracodawcy (wyrok Sadu Najwyższego z dnia 6 czerwca 2000 roku o sygn. akt: I PKN 697/99). W zależności od tego, w jakich okolicznościach pracownik naruszył obowiązki wobec pracodawcy, można wypowiedzieć mu umowę lub rozwiązać ją dyscyplinarnie. Ten drugi przypadek będzie miał zastosowanie, gdy pracownik umyślnie będzie kopiował i wynosił z firmy wrażliwe dane, takie jak sytuacja finansowa pracodawcy, dane pracowników czy baza klientów. W niektórych przypadkach takie przewinienie może również podlegać odpowiedzialności karnej.

Co wpływa na lojalność pracowników produkcyjnych?

Ważnym pytaniem, które zapewne zadaje sobie niejeden pracodawca, jest – co właściwie wpływa na lojalność pracowników? Czy to, że dana osoba będzie lojalna, wynika z jego cech charakteru, czy może są inne czynniki, które warunkują lojalność pracowników, dzięki czemu można na nią wpływać?
Na lojalność pracowników może wpływać wiele kwestii. Mogą do nich należeć czynniki ekonomiczne, emocjonalne, związane z poczuciem bezpieczeństwa czy komfortem pracy, niekiedy istotne będą jednak również np. kwestie prawne.

  1. Czynniki ekonomiczne
    Na lojalność pracowników wpływa wysokość płacy – ważne będzie to, czy płaca jest godna, czy jest rynkowa, czy pracownik może liczyć na podwyżki w określonych odstępach czasu (np. podwyżka inflacyjna raz do roku).
     
  2. Czynniki społeczne
    To grupa czynników wynikających z uwarunkowań związanych z pochodzeniem danego pracownika, jego pochodzenia kulturowego, miejsca, w którym znajduje się organizacja oraz specyficznych zwyczajów panujących w danym kraju oraz okolicy (na przykład związanych z możliwością obchodzenia danych świąt). Im bardziej dopasowana organizacja do danego pracownika i miejsca, w którym funkcjonuje, tym bardziej będzie on okazywał wobec niej swoją lojalność. Stąd występujące problemy z identyfikacją pracowników z organizacjami zagranicznymi, które zatrudniają menedżerów z kraju rodzimego.
     
  3. Czynniki osobiste
    To dość trudna do zidentyfikowania grupa czynników. Związana jest z osobistymi upodobaniami, często związana ze sferą emocjonalną. Ta grupa w dużej mierze związana jest z tym, jak pracownik czuje się w miejscu pracy. Do takich kwestii może należeć to, czy pracownik czuje się doceniany przez przełożonego, czy uważa, że jest sprawiedliwie traktowany, jaka atmosfera panuje w miejscu pracy, czy pracownik czuje się częścią zespołu, czy lubi swoich współpracowników, czy czuje się przez nich dobrze traktowany.
     
  4. Czynniki związane z komfortem pracy
    Ważną grupą czynników wpływającą na lojalność pracowników są czynniki związane z komfortem pracy. Pracownik będzie bardziej związany z miejscem pracy, jeśli zakład pracy będzie znajdował się blisko jego miejsca zamieszkania lub będzie miał dogodny dojazd do miejsca pracy (możliwość dotarcia autobusem komunikacji miejskiej bez przesiadek lub możliwość skorzystania z transportu pracowniczego).
    Na komfort pracy będzie miała wpływ zmianowość oraz godziny pracy – dla wielu osób istotne będzie, czy można dopasować zmiany w pracy/godziny pracy do trybu życia, na przykład konieczności odbierania dzieci ze szkoły czy przedszkola.
    Komfort pracy jest również związany z ergonomią pracy – eliminowaniem niepotrzebnych, męczących ruchów, pracy zbyt powtarzalnej, w nadmiernym hałasie, przy braku światła czy w nieprawidłowej temperaturze.
     
  5. Czynniki prawne
    W niektórych branżach ważne jest zachowanie tajemnicy i zakaz konkurencji. Dlatego ubiegając się o niektóre stanowiska, pracownik będzie musiał podpisać dokumenty związane z zakazem pracy dla podmiotów konkurencyjnych (na przykład przez okres dwóch lat po zakończeniu współpracy). Takie działanie utrudnia pracownikowi podjęcie innej pracy i przywiązuje go do danej organizacji. Jak już wcześniej wspomniano, pracownik może zostać zobowiązany również do zachowania tajemnicy służbowej i nieujawniania informacji na temat organizacji swojego pracodawcy.

Na lojalność pracownika może wpływać nie tylko jego obecna sytuacja, ale i to, co może osiągnąć w przyszłości, jak również to, co może utracić (potencjalne utracone korzyści).

Przykład 1. 
Pracownik może być lojalny wobec pracodawcy ze względu na to, co pracodawca mu oferuje.
Pracownik otrzymuje satysfakcjonujące go wynagrodzenie, które wypłacane jest na czas, co daje mu poczucie bezpieczeństwa. Pracownik wie, za co jest wynagradzany – wie, co musi zrobić, żeby otrzymać konkretne premie i nagrody. Uważa, że da się je zdobyć i co jakiś czas tak się dzieje. Pracownik lubi swojego przełożonego. Odpowiada mu atmosfera panująca w dziale, lubi swoich współpracowników. Czuje się dobrze z zasadami, które panują na produkcji, nie ma powodów do buntowania się przeciwko ustalonym regułom działania. Uważa, że jest dobry w tym, co robi i dobrze się czuje na swoim miejscu.
Powyższa sytuacja może (choć nie musi) być związana z sytuacją na rynku i z tym, co dzieje się u konkurencji. Jeżeli konkurencja proponuje podobne stawki lub w najbliższej okolicy nie ma znaczących konkurentów, prawdopodobnie nie będzie wpływać na lojalność naszego pracownika.
Ten pracownik jest lojalny wobec swojego pracodawcy ze względu na to, co dostaje od niego obecnie.

Przykład 2. 
Pracownik może być lojalny ze względu na korzyści, które spodziewa się osiągnąć w przyszłości.
Pracownik nie otrzymuje wysokiego wynagrodzenia, praca pracownika produkcyjnego nie jest jego wymarzoną, jednak ma zaplanowaną ścieżkę kariery. Ma również zaplanowany cykl szkoleń, które powoli zbliżają go do zamierzonego celu. Pracownik nie pracuje na stanowisku, które obecnie go satysfakcjonuje, jednak wie, jakie szczeble musi pokonać, by się na takim stanowisku znaleźć. Pracownik zdaje sobie sprawę z tego, jakie działania musi realizować, by osiągać swoje cele. Pracownik wie, że w jego firmie istnieje możliwość awansu (w firmie są przykłady karier od najniższego do najwyższego szczebla organizacyjnego).
Ten pracownik jest przywiązany do organizacji ze względu na wizję tego, co może osiągnąć.

Przykład 3.
Pracownik może być lojalny wobec organizacji ze względu na to, co boi się utracić.
Pracownik ceni sobie poczucie bezpieczeństwa, to, że w swojej firmie ma umowę o pracę na czas nieokreślony. Zna swojego przełożonego i wie, czego może się po nim spodziewać. Może nie jest on idealny, ale lepsze zło znane niż obce. Wie, że istnieją konkurencyjne firmy, w których być może mógłby zarabiać lepiej, jednak boi się ryzykować. Wie jednocześnie, że jego umiejętności są unikalne i przydatne głównie na stanowisku, na którym pracuje. Świetnie zna firmę i pracujące w niej maszyny. Tutaj jest szanowany. Pracownik ma dodatek stażowy lub pensję, której wysokość została wypracowana latami. Boi się, że jeśli zmieni firmę, może to utracić. Boi się, że gdzieś indziej będzie musiał zaczynać się od zera, uczyć się nowych, skomplikowanych urządzeń.
Ten pracownik jest przywiązany do swojej organizacji przez to, co boi się utracić.

Jak przywiązać pracowników do organizacji?

Jak już pewnie można się domyślać, pracowników można, a nawet powinno się przywiązywać do miejsca pracy. Dzięki temu nie tylko lepiej zadbasz o swoich pracowników i rzadziej będziesz przyjmować wypowiedzenia. Dzięki temu pracownicy Twojej firmy staną się jej ambasadorami i łatwiej będzie pozyskać kandydatów z rynku, gdy zajdzie taka potrzeba.

Buduj pozytywny wizerunek organizacji
Dbaj o to, by firma była znana na rynku. Postaraj się o to, by brała udział w lokalnych wydarzeniach, takich jak festyny czy dni miasta. Wystawiaj swoje produkty. Niech firma będzie rozpoznawalna, a okoliczni mieszkańcy ją znają. Jeżeli produkujesz elementy, które nie wychodzą na rynek detaliczny, również zadbaj o swoją obecność w życiu lokalnym. Jeżeli w gminie są organizowane jakieś konkursy, przygotuj gadżety z logo swojej organizacji jako drobne nagrody. Nawiązuj współpracę ze szkołami. Organizuj praktyki, staże, bierz udział w targach pracy i spotkaniach z młodzieżą. Niech ludzie wiedzą, że Twoja firma istnieje, a pracownicy nie wstydzą się przyznać, że z nią współpracują.

Zadbaj o odpowiednie warunki płacowe
Zadbaj o takie wynagrodzenie, które będzie pozwalało pracownikom godnie żyć, będzie jednak dawało organizacji możliwość realizowania programu regularnych podwyżek (nawet jeśli miałyby to być podwyżki nieduże).

Obserwuj rynek i konkurencję
W kwestii lojalności dużo zależy od rynku, na jakim funkcjonujesz. Dlatego jesteś zobowiązany wciąż go obserwować. To, że wydaje Ci się, że pracownicy mają odpowiednie wynagrodzenie może mieć się nijak do rzeczywistości, jeśli przedsiębiorstwa w najbliższym otoczeniu oferują za podobną pracę wyższe stawki. Dlatego bardzo ważne jest, by stale obserwować to, co dzieje się u konkurencji – jakie proponuje warunki pracy, programy, wynagrodzenie, jak dużo ludzi zatrudnia, czy może szykuje się do zwolnień.

Staraj się rozpoznawać potrzeby swoich pracowników
Nawet jeśli wydaje...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 6 numerów czasopisma "Menedżer Produkcji"
  • Dostęp do wszystkich archiwalnych artykułów w wersji online
  • Dodatkowe dokumenty do pobrania i samodzielnej edycji
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy