Dołącz do czytelników
Brak wyników

Sztuka motywowania

24 kwietnia 2019

NR 50 (Kwiecień 2019)

Placemaking - Czy ma wpływ na efektywność pracowników

0 114

Czy da się zaprojektować przestrzeń dla pracowników w taki sposób, aby czuli się w niej wyjątkowo? Czy można ją zaprojektować tak, aby wpływała na ich efektywność i wydajność? Na te pytania pozytywnie odpowiada placemaking, czyli wieloaspektowe podejście do projektowania i planowania przestrzeni.

Co czyni miejsce doskonałym dla człowieka

Kiedyś organizacja miejsca pracy polegała na dostarczeniu pracownikowi narzędzi pracy oraz miejsca jej wykonywania. Choć współcześnie takie podejście nie jest rzadkością, coraz częściej dostrzega się, że przestrzeń pracy oddziałuje na pracownika. Obecnie dąży się do tego, aby zaprojektować takie miejsce, w którym pracownicy będą chcieli, a nie musieli przebywać. Dobrze zaprojektowane miejsce pracy to niewątpliwie doskonały czynnik motywujący pracowników. 

Wykreowanie doskonałego miejsca przebywania pracowników wymaga spojrzenia na przestrzeń, w której przebywają, przez pryzmat czterech elementarnych zagadnień:

  • wpływ przestrzeni/otoczenia na psychikę człowieka,
  • użyteczność przestrzeni,
  • wizerunek,
  • dostępność dla pracowników.

Wpływ przestrzeni/otoczenia na psychikę człowieka

Kiedy myśli się o zaprojektowaniu miejsca pracy, obok czynników ekonomicznych, rozmieszczenia maszyn i urządzeń bierze się pod uwagę ergonomię oraz możliwość zniwelowania maksymalnie jak największej liczby negatywnych czynników występujących na stanowisku. Jednak należy wziąć również pod uwagę to, w jaki sposób dane miejsce wpływa na psychikę pracownika. Dobrze zorganizowana, zaplanowana przestrzeń ma korzystny wpływ na atmosferę pracy, co przekłada się na większą motywację i efektywność.

Pracownicy spędzają znaczną część czasu wewnątrz budynku, w którym środowisko pracy wpływa bezpośrednio na ich aspekty psychofizyczne. 

Weźmy pod uwagę kolory i ich wpływ na pracownika. Jak pokazały badania, m.in. opublikowane na Uniwersytecie Teksańskim w Austin w 1996 r., kolory mają znaczny wpływ na efektywność pracowników. Biel, która nadaje pomieszczeniom charakter sterylności jak w przychodni lekarskiej, obniża produktywność i kreatywność. Kolor niebieski działa uspokajająco i pozwala się skupić. Jest doskonałym wyborem, kiedy pracownik ma za zadanie wykonać precyzyjną pracę. Poprzez działanie uspokajające stymuluje produktywność. Czerwień podnosi tętno i stymuluje instynkt „walcz lub uciekaj”. Najbardziej skutecznie działa na osoby mniej podatne na stres. U tych, które łatwo się stresują, może powodować obniżenie efektywności. Jednak w przypadku ciężkiej pracy fizycznej czerwień zapewni zwiększenie wydajności. 

Aby podnieść optymizm wśród pracowników, najlepiej wykorzystać odcienie żółtego i pomarańczowego, które pobudzają pozytywne emocje i są dobrym rozwiązaniem dla środowisk innowacyjnych. Natomiast zieleń oddziałuje na poczucie równowagi, harmonii i działa uspokajająco.

Użyteczność przestrzeni

Użyteczność definiowana jest w normie ISO 9241 z 1998 r. jako miara wydajności, efektywności i satysfakcji użytkownika. W kontekście przestrzeni można określić jej użyteczność, a więc to, w jakim stopniu przestrzeń zaspokaja potrzeby pracowników. Przy planowaniu przestrzeni, która ma spełniać rolę czynnika motywującego, należy koniecznie wziąć pod uwagę jej użyteczność. 

Istotną cechą użytecznej przestrzeni jest intuicyjność, aby pracownik nie musiał poświęcać zbyt wiele uwagi na odnajdywanie jej elementów. 

Wizerunek

Planując przestrzeń, należy wziąć pod uwagę to, jak wpłynie ona na wizerunek całej organizacji. Warto, aby przestrzeń w przedsiębiorstwie cechowała się indywidualnością. Zamierzone jej wykreowanie sprawi, że pracownicy nie tylko będą chętniej przebywać w przedsiębiorstwie, ale również będą lepiej opisywali je poza jego murami. Aspekty, jakie szczególnie powinny być wzięte pod uwagę, to przestrzeń, w której pracownicy mogą się zrelaksować, elementy zieleni i estetyka pomieszczenia.

Dostępność dla pracowników

Nowoczesne organizacje przy planowaniu przestrzeni biorą pod uwagę również element dostępności tej przestrzeni dla wszystkich osób przebywających na jej terenie. Myśląc o dostępności, należy mieć na uwadze takie aspekty, jak łatwość w odnalezieniu wymaganych pomieszczeń, ułatwienia dla pracowników niepełnosprawnych, czy swoboda i bezpieczeństwo w przemieszczaniu się pracowników na terenie przedsiębiorstwa.

Kiedy pracownik doświadcza, czyli employee experience

Chyba wszyscy słyszeli o user experience, czyli sumie doświadczeń klienta z produktem. Jednak od kilku lat na światło dzienne wychodzi idea employee experience, czyli całości doświadczeń pracownika w kontaktach z organizacją. Podejście to wymaga nieraz całkowicie odmiennego podejścia do pracownika – wymaga postawienia go w centrum uwagi jako głównego punktu odniesienia. Można zaobserwować, że coraz więcej firm przyszłości inwestuje w employee experience, w którym placemaking stanowi nie tylko składową, ale także doskonałe narzędzie do stwarzania przestrzeni, która będzie pozytywnie oddziaływać na sumę doświadczeń pracownika. 

Placemaking w przedsiębiorstwie

Czy da się zatem przenieść ideę placemakingu na grunt przedsiębiorstwa? Na to pytanie odpowiedź jest twierdząca. Jednak aby skutecznie wykorzystać tę ideę, należy przestrzegać podstawowych zasad:

  1. Pracownicy są ekspertami – kto inny, jeśli nie osoby, które na co dzień korzystają z przestrzeni przedsiębiorstwa, dostarcza najlepszych perspektyw i informacji w zakresie jej funkcjonowania? Pracownicy są najlepszymi ekspertami w planowaniu przestrzeni, w której pracują. Wykorzystanie ich wiedzy i poznanie potrzeb to nie tylko znakomite źródło informacji, ale też świetna okazja do bliższego poznania pracowników. Również świadomość pracownika, że ma wpływ na organizację, będzie czynnikiem wzmacniającym jego samoocenę. Praca w środowisku, którego kształt i wygląd jest efektem decyzji pracownika, ma ponadto istotny wpływ na przywiązanie do organizacji. 
  2. Samodzielne działanie jest nieskuteczne – placemaking w pojedynkę nie będzie spełniał swojej funkcji. Nawet najlepszy pomysł jednej osoby nie będzie tym, czym miejsce wykreowane przez grupę zainteresowanych użytkowników tego miejsca. Placemaking wymaga uczestnictwa pracownika każdego szczebla: od pracowników produkcyjnych po kadrę menedżerską.
  3. „Nie da się” – należy być świadomym, że pojawią się osoby mówiące „nie da się” oraz „to nie będzie działać”. Trzeba do nich podejść z cierpliwością. Z pewnością warto wysłuchać ich argumentów i je przeanalizować, ponieważ nawet negatywna informacja może zawierać wartościowy przekaz. Dobrym podejściem jest zidentyfikowanie liderów w grupie, którzy podzielają ideę placemakingu, a następnie zyskanie ich wsparcia.
  4. Rola obserwatora – menedżer powinien bez przerwy obserwować swoich pracowników, ich zachowania, słuchać, rozmawiać i wyciągać wnioski. Już sama obserwacja będzie źródłem ogromnej liczby informacji. Obserwuj, w jaki sposób pracownicy odkładają swoje rzeczy, jak dostosowują miejsce pracy do swoich upodobań, jakie mają nawyki. Poznanie sposobu wykorzystania przestrzeni pomoże zaplanować jej najlepsze wykorzystanie.
  5. Stworzenie i pokazanie wizji – przedstawienie pracownikom wizji zmian, które chcesz wprowadzić, jest niezbędne. Pamiętaj jednak, że pracownicy muszą mieć świadomość, że to oni mają być kreatorami przestrzeni.
  6. Forma przystająca do funkcji – funkcjonalność danej przestrzeni nie może być testowana dopiero po jej stworzeniu, lecz powinna być nieustannie dostosowywana w trakcie jej budowania. Sama wizualizacja przestrzeni nie pomoże zaobserwować wszelkich braków czy niezgodności. Weryfikacja planu w trakcie jego przenoszenia do rzeczywistości pozwoli zmniejszyć koszty oraz...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów.

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 6 numerów czasopisma "Menedżer Produkcji"
  • Dostęp do wszystkich archiwalnych artykułów w wersji online
  • Dodatkowe dokumenty do pobrania i samodzielnej edycji
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy