Dołącz do czytelników
Brak wyników

Zarządzanie na produkcji

8 listopada 2022

NR 71 (Październik 2022)

Jak planować produkcję w nowej rzeczywistości?

0 50

W ciągu ostatnich lat jesteśmy świadkami już nie tyle dynamicznych zmian, co wręcz wywrócenia do góry nogami dotychczasowych zasad funkcjonowania przedsiębiorstw. Przerwane łańcuchy dostaw, braki surowców, zmieniające się oczekiwania konsumentów, niepewna sytuacja polityczna – to wszystko powoduje, że jak nigdy dotąd aktualnym tematem staje się właściwe planowanie.

W czasie rozmów z kadrą odpowiedzialną za planowanie produkcji zawsze na którymś etapie dyskusji pojawia się pytanie o elementy uwzględniane w tychże planach. Każdy menedżer ma świadomość, że niezwykle trudno ująć w planach produkcyjnych wszystkie czynniki, które wpływają na wykonywalność planów, terminowość realizacji zleceń czy koszty produkcyjne. Które elementy są na tyle istotne, aby brać je pod uwagę przy planowaniu? Czy plany produkcji są zsynchronizowane z planami sprzedażowymi, zaopatrzenia, kontroli jakości, remontów? Które narzędzia planistyczne umożliwiają nam synchronizację tych planów oraz odzwierciedlenie wszystkich ograniczeń i uwarunkowań w planach i harmonogramach produkcji?

POLECAMY

Pytania te są szczególnie aktualne w sytuacji postpandemicznej, w której wiele dotychczasowych reguł i zasad zostało obalonych i w której trzeba nierzadko zbudować nowe ramy funkcjonowania przedsiębiorstwa. Pandemia udowodniła, że cyfryzacja jest koniecznym elementem rozwoju, a jednym z kluczowych zasobów przedsiębiorstwa stają się dane. Dane, które – jeśli mają być podstawą podejmowania decyzji – muszą być odpowiednio przetwarzane. Pojawia się tu zasadniczy problem – czy informacje te przekazywane są w odpowiedniej formie i odpowiednim czasie do innych obszarów firmy? Im większa organizacja, więcej procesów, więcej jednostek organizacyjnych, więcej systemów informatycznych, tym bardziej powszechne staje się zjawisko silosów informacyjnych. Mimo że szczegółowych danych posiadamy coraz więcej, to nadal na etapie realizacji planów produkcyjnych pojawiają się problemy związane z terminowością, niewykorzystanymi lub nadmiarowymi zasobami maszynowymi, ludzkimi, materiałami, surowcami – ogólnie rzecz ujmując – marnotrawstwem czasu i pieniędzy. Przyczyną tych problemów najczęściej jest brak właściwego przepływu informacji lub brak wykorzystania właściwych narzędzi informatycznych, które w odpowiedni sposób przetworzą dane pochodzące z różnych obszarów działania organizacji w informacje służące do podejmowania decyzji biznesowych na poziomie planistycznym.

Dlaczego MS Excel nie wystarcza?

Przyjrzyjmy się najczęściej i najpowszechniej stosowanemu narzędziu do planowania, które bardzo często jest wykorzystywane także jako baza danych – poczciwemu i uwielbianemu przez wiele osób programowi MS Excel. W wielu firmach arkusze kalkulacyjne są narzędziem całkowicie wystarczającym do wstępnego bilansowania zdolności produkcyjnych, planowania zleceń produkcyjnych, tworzenia bilansów materiałowych, a nawet przechowywania technologii produkcji. Wykorzystanie prostych lub bardziej zaawansowanych makr, skryptów pisanych w Phytonie czy innych przeznaczonych do tego pluginów oraz praca z wieloma arkuszami równocześnie pozwala na integrację i wymianę dużej ilości danych, także w czasie rzeczywistym. Niezależnie jednak od tego, jak wiele danych w Excelu zawrzemy, nie będziemy w stanie odwzorować powiązań pomiędzy poszczególnymi procesami produkcyjnymi czy też między określonymi obszarami firmy. Mowa tu o kilkudziesięciu tysiącach pozycji i operacji, które harmonogram produkcji powinien uwzględniać. A jeśli dodać konieczność uwzględniania elastycznych zmian w planie, to może się okazać, że ciągła aktualizacja arkuszy jest operacją zbyt karkołomną do wykonania i niezwykle czasochłonną.

Ograniczenia systemów ERP

Kolejnym krokiem w rozwoju wsparcia narzędziami IT procesu planowania w przedsiębiorstwach produkcyjnych jest próba wykorzystania do tego systemu ERP. I o ile system ERP jest potężną bazą danych, gromadzącą informacje z różnych obszarów przedsiębiorstwa, a moduły planistyczne w dobrych i rozbudowanych systemach ERP są w stanie przeprowadzić bilans materiałowy MRP i wygenerować coś na wzór planów produkcyjnych, to nadal nie radzą sobie one z uwzględnieniem wszystkich ograniczeń oraz powiązań. Należy pamiętać, że systemy ERP doskonale działają tam, gdzie procesy są powtarzalne i podobne, i mimo że stanowią centralny system pozwalający na zintegrowanie procesów biznesowych zachodzących w organizacji, to są jedynie pierwszym, podstawowym krokiem kierunku cyfryzacji procesów w przedsiębiorstwie. Potrzebne są bardziej zaawansowane narzędzia w tworzeniu planów produkcji zsynchronizowanych z planami sprzedażowymi, zaopatrzenia, kontroli jakości, remontów.

Bo czy ERP może w planowaniu wziąć pod uwagę wszystkie rodzaje i długość przezbrojeń? Czy weźmie pod uwagę mycie, dezynfekcję, zmiany formatów opakowań, wykorzystywanych materiałów opakowaniowych? Czy jest możliwość uwzględnienia macierzy przezbrojeń? Bo przecież zmiana asortymentu na linii produkcyjnej z jednego określonego na inny zwykle wiąże się z różnymi czasami przezbrojeń i czynności z tym związanych w zależności od tego, z jakiego produktu na jaki się przezbrajamy. Czy plan wygenerowany w systemie ERP pozwala na odpowiednie kolejkowanie zleceń, aby ograniczyć liczbę przezbrojeń do niezbędnego minimum? Czy zasugeruje nam skomasowanie zleceń po określonych indeksach? Czy można w planowaniu uwzględnić grafiki pracy personelu (które, abstrahując od obecnych problemów z dostępnością siły roboczej na rynku pracy, uwarunkowane są przepisami prawa pracy, stanowiącymi kolejne ograniczenie)? Czy w planie w ERP możemy wziąć także pod uwagę dostępność na danej zmianie pracowników o określonych kompetencjach? Niestety w systemie ERP najczęściej nie jest to możliwe.

Przy planowaniu produkcji elementem, który również należy uwzględnić, jest plan kontroli jakości oraz czynności z tym związane. Podobnie dzieje się w przypadku wystąpienia awarii maszyny lub uszkodzenia oprzyrządowania – wówczas znów pojawia się niespodziewany przestój, który zmienia nam całkowicie plan produkcji ze względu na nowe ograniczenie w postaci braku dostępności maszyny. Nie sposób nie wspomnieć także o planach przeglądów i remontów, zleceń serwisowych i zleceń cyklicznych oraz utrzymaniu prewencyjnym, które zgodnie z filozofią TPM pozwalają nam zwiększyć dostępność naszych zasobów produkcyjnych. Plany służb utrzymania ruchu także powinny być traktowane jako ograniczenie, w tym wypadku blokują nam na pewien czas maszyny i muszą być uwzględnione w planach produkcyjnych. Jak te wszystkie ograniczenia i uwarunkowania spiąć w całość?

Kiedy z pomocą przychodzi APS

Z pomocą przychodzą bardziej zaawansowane narzędzia informatyczne przeznaczone do planowania i harmonogramowania procesów produkcyjnych – systemy APS (Advanced Planning and Scheduling). W dobrym systemie klasy APS możliwe jest dokładne odwzorowanie specyfiki danego zakładu produkcyjnego i uwzględnienie wszystkich ograniczeń procesowych, materiałowych czy dostępności zasobów. System APS zasi...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 6 numerów czasopisma "Menedżer Produkcji"
  • Dostęp do wszystkich archiwalnych artykułów w wersji online
  • Dodatkowe dokumenty do pobrania i samodzielnej edycji
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy