Dołącz do czytelników
Brak wyników

Okiem inspektora

12 maja 2022

NR 68 (Kwiecień 2022)

Konserwacja napędów silników

0 93

Bezawaryjna praca silnika wymaga szeregu zabiegów konserwacyjnych, utrzymujących go w dobrym stanie. Niezbędne jest także bieżące usuwanie usterek wykrytych podczas eksploatacji. Trudno jednoznacznie określić czas, jaki powinien minąć pomiędzy jedną a drugą konserwacją. Zależy on m.in. od warunków, w jakich pracuje maszyna.

Podstawowe prace konserwacyjne zmierzające do zapewnienia prawidłowej pracy napędu silnika polegają na odkurzeniu i wyczyszczeniu żeberek radiatorów, wyczyszczeniu lub wymianie filtrów powietrza (wlotowych i wylotowych), sprawdzeniu poprawności pracy wentylatorów i wyczyszczeniu ich w razie potrzeby oraz usunięciu obiektów blokujących przepływ powietrza, sprawdzeniu połączeń elektrycznych i – w razie potrzeby – ponownym ich dokręceniu. Jeśli to możliwe, warto przeprowadzić skan termowizyjny złączy mocy, który ułatwia wykrycie wadliwych połączeń, sprawdzić napięcie silnika, przebieg faz zasilania i stan kondensatorów. Następnie należy zanotować ustawienia napędu i sprawdzić poprawność zamknięcia obudowy.

POLECAMY

Inspekcja i konserwacja prewencyjna

Prace konserwacyjne powinny być poprzedzone wykonaniem inspekcji zasadniczej, w której trakcie dokonywana jest ocena fundamentu pod kątem powstania zarysowań, zapadnięć bądź innych uszkodzeń. Istotne jest także sprawdzenie ustawień silnika, stanu śrub mocujących, przewodów i izolacji. Należy zwrócić uwagę na to, czy nie pojawiły się ślady przepalenia, rysy bądź złamania przewodów. Następnie konieczna jest kontrola rezystancji izolacji uzwojenia, z uwzględnieniem wskazań producenta. Warto także dokonać oceny smaru w łożyskach tłocznych, pod kątem jakości i ilości, a po upływie 
10 tys. godzin pracy jego wymiany.
Niektóre czynności konserwacyjne, takie jak sprawdzenie elektrycznych wartości charakterystycznych, wykonuje się po uruchomieniu silnika. Istotne jest również wykonanie pomiaru temperatury łożysk i sprawdzenie, czy nie zmienił się dźwięk wydawany przez silnik.
Konserwację prewencyjną zwykle wykonuje się raz w roku. Po dokonaniu inspekcji i badań – według zaleceń producenta – wymienia się podzespoły, co zmniejsza ryzyko wystąpienia awarii.
Pamiętajmy o tym, że usterki wynikają głównie ze zużycia i starzenia się sprzętu. W napędach istnieje szereg komponentów, które są wrażliwe na działanie czasu, w tym np. kondensatory elektrolityczne. Należy także zawsze brać pod uwagę warunki, w jakich pracuje napęd. Z pewnością czas jego życia skracają duża wilgotność i obciążenie.

Plan konserwacji

Tworząc plan konserwacji, należy wziąć pod uwagę zarówno zalecenia producenta, jak i współpracę pomiędzy maszynami na terenie zakładu. W wielu firmach tworzone są również harmonogramy przeglądów wszystkich napędów pochodzących od jednego producenta. 
Często również praktykuje się ustanawianie planu z uwzględnieniem warunków, w jakich pracuje dane urządzenie. Bez wątpienia ważnym czynnikiem wpływającym na harmonogram prac serwisowych jest system pracy na produkcji – chodzi o to, aby wyłączenie maszyn nie powodowało nieplanowanych przestojów.
Przed konserwacją napędu należy sprawdzić, czy na magazynie znajdują się niezbędne części zamienne lub zamówić je z odpowiednim wyprzedzeniem.

Wnętrze napędu

Zachowanie czystości we wnętrzu napędu wpływa korzystnie na płytki drukowane, których zabrudzenie może powodować przegrzanie, a nawet zwarcia, co z kolei prowadzi do starzenia się sprzętu i wadliwego działania układów sterujących, a w efekcie nawet do uszkodzenia napędu. Podobne szkody może wywołać także korozja, jeśli dotknie któregoś z połączeń. Oczywiście niedopuszczalne jest, aby do wnętrza napędu dostały się jakieś elementy, zwłaszcza metalowe. 
Wnętrze napędu może zostać zabrudzone zwłaszcza w sytuacji, gdy w sąsiedztwie prowadzone są jakieś prace powodujące pylenie. Zresztą, oczywiste jest, że w takim przypadku na czas prac koniecznie trzeba przykryć napęd, jeśli nie jest on akurat używany. Niemniej po zakończeniu robót warto zajrzeć do środka i – w razie potrzeby – oczyścić wnętrze napędu, stosując sprężone powietrze lub pędzelek wraz z urządzeniem zasysającym kurz z bezpiecznej odległości. 
Warto w tym miejscu zwrócić uwagę na filtry powietrza. Tak, nie każdy napęd je ma, ale jeśli jest w nie wyposażony (na wlocie bądź wylocie), może dojść do ich zapchania. Szybkość zapychania zależy od tego, gdzie znajduje się napęd oraz jak został zamontowany. Zaleca się, aby w początkowej fazie działania napędu dokonywać częstej oceny stanu filtrów, pozwalającej określić, jak często będzie konieczna ich wymiana.

Konserwacja złączy

Inspekcji podlegają także złącza, które są jednym z bardziej awaryjnych elementów napędu. Przeglądu dokonuje się na wyłączonym napędzie, po odczekaniu czasu niezbędnego do rozładowania się kondensatorów do bezpiecznego poziomu. Warto zacząć od sprawdzenia ich mocy, gdyż niewłaściwy jej parametr może powodować najbardziej poważne straty. Jeśli nie ma odpowiedniego styku pomiędzy przewodem a gniazdem, może dochodzić do przegrzewania bądź występowania łuków elektrycznych, co – jak wiadomo – stapia złącza. Złącza mogą także powodować zakłócenia elektromagnetyczne, powodujące wadliwą pracę układu odpowiadającego za sterowanie napędem. Taki stan rzeczy ma miejsce m.in. w sytuacji złego stanu uziemienia.
Jeśli przewodami idą sygnały sterujące, poluzowane złącza mogą być przyczyną błędów w działaniu lub resetowania urządzenia. Często właśnie takie zdarzenia zwracają uwagę użytkowników na ten problem, należy jednak pamiętać, że może on być przyczyną nieplanowanego wstrzymania pracy maszyn.
Jeśli maszyny silnie wibrują, ocena jakości złączy powinna być wykonywana odpowiednio częściej.

Wentylatory chłodzące napędy

Zadaniem wentylatorów w napędach silników elektrycznych jest obniżenie ich temperatury, a tym samym wydłużenie życia. Ich kontrola powinna być przeprowadzana nie rzadziej niż co rok. Zalecane jest nawet skrócenie tego czasu, są to bowiem elementy, które podczas pracy silnika ciągle pozostają w ruchu. Choć, oczywiście, w niektórych napędach wentylatory załączają się dopiero po przekroczeniu pewnej granicznej wartości temperatury. W tych przypadkach należy jednak sprawdzić, czy nie występują błędy pomiaru.
Inspekcja wentylatorów jest także dobrym momentem do tego, aby sprawdzić radiatory i ocenić, czy nie znalazły się w nich elementy, które blokowałyby przepływ. 
W ocenie pracy wentylatora pomocny jest nasz własny słuch. Ich zła praca może bowiem skutkować emitowaniem niepokojących dźwięków, które mogą być sygnałem nadchodzącej awarii. Z bardziej zaawansowanych narzędzi warto wspomnieć o czujnikach temperatury, które mogą informować o przegrzewaniu się urządzenia, co może być równoznaczne ze zbyt słabym przepływem chłodzącego powietrza.

Kondensatory elektrolityczne i akumulatory

W strukturze większości napędów znajdują się kondensatory elektrolityczne, które stabilizują napięcie w sytuacji zwiększenia zapotrzebowania na energię elektryczną. Jeśli napęd nie ma funkcji automatycznego monitorowania stanu kondensatorów, ich przegląd należy wykonywać raz w roku. Warto pamiętać o tym, że elektrolit po kilku latach wysycha (w przypadku...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 6 numerów czasopisma "Menedżer Produkcji"
  • Dostęp do wszystkich archiwalnych artykułów w wersji online
  • Dodatkowe dokumenty do pobrania i samodzielnej edycji
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy