W praktyce dostępne są trzy podstawowe rozwiązania:
- agregaty prądotwórcze,
- magazyny energii,
- rozwiązania hybrydowe (agregat + magazyn energii).
Poniżej przedstawiamy ich zastosowanie oraz opłacalność w różnych modelach biznesowych.
Agregaty prądotwórcze – klasyczne zabezpieczenie awaryjne
Agregat prądotwórczy to najczęściej wybierane rozwiązanie gwarantujące zasilanie w sytuacjach awaryjnych. Urządzenie uruchamia się automatycznie (dzięki SZR) lub ręcznie po zaniku napięcia, przejmując zasilanie wybranych obwodów lub całego obiektu.
Zalety:
- niezależność od sieci elektroenergetycznej - firma zachowuje ciągłość pracy niezależnie od awarii zewnętrznych,
- możliwość zasilania dużych mocy - agregaty diesel pokrywają zapotrzebowanie od kilkunastu do kilkuset kW, przykładowe modele z parametrami są opisane u polskiego producenta Proton - https://proton-polska.pl/pol_m_Agregaty-pradotworcze-100.html
- niższy koszt inwestycyjny w porównaniu do magazynów energii o porównywalnej mocy.
Ograniczenia:
- koszty eksploatacyjne - paliwo i regularne przeglądy serwisowe,
- emisja hałasu i spalin - istotna przy lokalizacji w pobliżu zabudowy mieszkalnej (agregaty zabudowane znacząco redukują hałas),
- brak funkcji optymalizacji kosztów energii - agregat pracuje głównie w trybie awaryjnym.
Agregaty są szczególnie uzasadnione w zakładach produkcyjnych, szpitalach, centrach danych i przemyśle spożywczym, gdzie nawet krótki przestój generuje straty wielokrotnie przekraczające koszt zabezpieczenia.
Magazyny energii – zabezpieczenie i optymalizacja kosztów
Magazyn energii to rozwiązanie o szerszym zastosowaniu niż sam agregat. Oprócz funkcji zasilania awaryjnego pozwala aktywnie zarządzać kosztami energii - ładując się w godzinach taniej taryfy i oddając energię w szczytach cenowych.
Magazyn energii + fotowoltaika
W tym modelu nadwyżki energii z instalacji PV są magazynowane zamiast oddawane do sieci. Firma zwiększa autokonsumpcję i ogranicza zakup energii po wyższych stawkach. Dla przedsiębiorstw o mniejszym zużyciu (biura, warsztaty, małe zakłady usługowe) takie połączenie pozwala:
- obniżyć rachunki za energię,
- zwiększyć niezależność energetyczną,
- zabezpieczyć się przed krótkotrwałymi przerwami w zasilaniu.
W obecnych realiach rynkowych to jeden z najczęściej ekonomicznie uzasadnionych modeli w segmencie MŚP.
Magazyn energii współpracujący wyłącznie z siecią
Magazyn energii może działać też bez instalacji PV. Ładuje się w okresach niższych cen (najczęściej w nocy), a rozładowuje w godzinach szczytu - gdy energia jest droższa lub gdy odbiorcy grozi przekroczenie mocy umownej.
Taki model bywa opłacalny przede wszystkim dla odbiorców przemysłowych o znacznym zużyciu i specyficznym profilu dobowym. Opłacalność wymaga indywidualnej analizy - na podstawie danych z liczników i profilu zużycia można precyzyjnie przeliczyć potencjalne oszczędności i okres zwrotu.
Rozwiązania hybrydowe – agregat + magazyn energii
Coraz częściej firmy łączą oba rozwiązania. Magazyn energii przejmuje zasilanie natychmiast po zaniku napięcia - bez przerwy i bez spadku jakości zasilania. Agregat uruchamia się dopiero przy dłuższych awariach, co ogranicza zużycie paliwa i wydłuża okresy między przeglądami.
W praktyce magazyn pełni funkcję bufora, a agregat stanowi zabezpieczenie długoterminowe. System można dodatkowo zintegrować z fotowoltaiką, tworząc spójne środowisko zarządzania energią.
Co wybrać?
Nie istnieje jedno uniwersalne rozwiązanie. Wybór zależy od:
- rocznego zużycia energii i struktury opłat,
- profilu mocy w ciągu doby,
- wrażliwości procesów na przerwy w zasilaniu - w zakładzie przetwórstwa mięsa minuta bez chłodzenia ma inną wagę niż w biurze księgowym,
- możliwości integracji z istniejącą fotowoltaiką.
Kluczowe jest porównanie kosztu inwestycji z kosztem przestoju. W większości firm produkcyjnych i usługowych ta kalkulacja jednoznacznie przemawia za zabezpieczeniem zasilania - pytanie dotyczy już tylko formy, która najlepiej pasuje do konkretnego obiektu.
